Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục đồng hành với Trung tâm Nghiên cứu vũ trụ Quốc gia Pháp trong Sáng kiến Đài quan sát khí hậu từ không gian

26/09/2025
Ngày 24/9/2025, tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), GS.VS. Châu Văn Minh - Chủ tịch VAST đã ký kết Hiến chương tham gia Sáng kiến Đài quan sát khí hậu từ không gian (Space Climate Observatory – SCO), thể hiện sự cam kết tiếp tục phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu vũ trụ Quốc gia Pháp (CNES) triển khai sáng kiến khai thác dữ liệu vệ tinh trong ứng phó biến đổi khí hậu. Sự kiện được tổ chức với sự chứng kiến của bà Claudie Haigneré – nữ phi hành gia đầu tiên của Pháp, ông Jean-Pierre Haigneré – phi hành gia kỳ cựu của CNES, cùng ngài Olivier Brochet – Đại sứ Pháp tại Việt Nam.

Trao bản ký kết Hiến chương tham gia Sáng kiến Đài quan sát khí hậu từ không gian (Space Climate Observatory – SCO)

GS. VS. Châu Văn Minh – Chủ tịch VAST phát biểu chào mừng

GS.VS. Châu Văn Minh - Chủ tịch VAST khẳng định việc ký kết Hiến chương SCO hôm nay là một bước tiếp nối quan trọng trong hợp tác khoa học vũ trụ Việt – Pháp, đồng thời thể hiện cam kết đóng góp tích cực của Việt Nam vào nỗ lực toàn cầu ứng phó với biến đổi khí hậu. GS.VS. Châu Văn Minh nhấn mạnh việc ký Hiến chương không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn là cam kết chiến lược của VAST trong việc đưa khoa học vũ trụ phục vụ trực tiếp cho phát triển bền vững và đời sống người dân. Với kinh nghiệm triển khai các dự án SCO trước đây, VAST mong muốn cùng CNES, Airbus và các đối tác Pháp tiếp tục mở rộng hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực tích hợp dữ liệu vệ tinh, phân tích mô phỏng, hỗ trợ dự báo và ra quyết định cho ứng phó thiên tai, quản lý tài nguyên và an ninh lương thực.

Ngài Olivier Brochet – Đại sứ Pháp tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện

Đại sứ Olivier Brochet cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho mối quan hệ hợp tác khoa học công nghệ gắn bó, hiệu quả giữa Việt Nam và Pháp. Ông cũng bày tỏ tin tưởng rằng với việc tiếp tục tham gia SCO, Việt Nam sẽ phát huy tốt vai trò trong mạng lưới toàn cầu, đồng thời khẳng định Đại sứ quán Pháp sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước.

Bà Claudie Haigneré – nữ phi hành gia đầu tiên của Pháp phát biểu tại sự kiện

Trong phát biểu của mình, bà Claudie Haigneré bày tỏ niềm xúc động khi được chứng kiến sự kiện ký kết văn kiện tham gia SCO của VAST – một sáng kiến mà CNES đã khởi xướng và kiên trì thúc đẩy. Với kinh nghiệm công tác tại CNES và sau đó là Bộ trưởng phụ trách nghiên cứu Pháp, bà cho rằng SCO mang đến cho cộng đồng khoa học và các quốc gia công cụ để quan sát hành tinh chung của chúng ta một cách chi tiết và khoa học hơn từ không gian, từ đó đưa ra giải pháp thiết thực cho các thách thức khí hậu toàn cầu. Qua báo cáo của VNSC trong các dự án VietSCO-Rice và Viet-ARRO, bà Claudie Haigneré đã thấy rõ năng lực và trách nhiệm của VAST đối với sáng kiến toàn cầu này.

Cũng tại buổi làm việc, hai bên cũng điểm lại những hợp tác nổi bật giữa VAST và các đối tác Pháp, trong đó có chương trình đào tạo kỹ sư hàng không do Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) phối hợp Airbus triển khai theo tiêu chuẩn châu Âu. VAST bày tỏ mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với CNES, Airbus và các đối tác Pháp để mở rộng hợp tác trong các dự án SCO giai đoạn tiếp theo, đặc biệt là tăng cường tích hợp dữ liệu vệ tinh, nâng cao năng lực phân tích, mô phỏng, và hỗ trợ ra quyết định tại Việt Nam trong các lĩnh vực biến đổi khí hậu, nông nghiệp, lâm nghiệp và quản lý tài nguyên.

Việc tiếp tục tham gia SCO Hiến chương là bước phát triển mới khẳng định vai trò chủ động, tích cực của VAST trong mạng lưới khoa học không gian toàn cầu, đồng thời thể hiện sự gắn kết chặt chẽ giữa khoa học, chính sách và hợp tác quốc tế vì mục tiêu phát triển bền vững.

Bắt nguồn từ sáng kiến của các cơ quan hàng không vũ trụ trên thế giới, được khởi xướng bởi Pháp vào năm 2017 tại hội nghị thượng đỉnh One Planet Summit, SCO có mục tiêu chính là kết hợp dữ liệu vệ tinh với dữ liệu kinh tế-xã hội và dữ liệu tại chỗ để phát triển các công cụ thiết thực, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và người dân địa phương ứng phó với các tác động của biến đổi khí hậu ở cấp độ địa phương. SCO hoạt động như một mạng lưới kết nối các cơ quan không gian, các tổ chức công và các nhà khoa học trên toàn thế giới. SCO tập trung vào việc cung cấp các công cụ và dịch vụ hoạt động để giúp các quốc gia và vùng lãnh thổ thích ứng với những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra, như lũ lụt, hạn hán, nước biển dâng, và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Đồng thời, SCO cũng thúc đẩy việc truy cập mở và miễn phí vào dữ liệu vệ tinh và các công cụ được phát triển trong khuôn khổ các dự án của mình, tạo ra một mạng lưới hợp tác toàn cầu. Các dự án của SCO bao trùm nhiều lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, bao gồm nông nghiệp và an ninh lương thực (dự án VietSCO-Rice đã thực hiện tại Việt Nam thuộc lĩnh vực này); quản lý tài nguyên nước; quản lý rủi ro thiên tai, giám sát khu vực ven biển…

Việt Nam là một thành viên chính thức tham gia sáng kiến sau khi Chủ tịch VAST ký kết “Tuyên bố chung thể hiện mối quan tâm về dự án Đài thiên văn theo dõi khí hậu” vào ngày 29/06/2019. Từ năm 2020 đến năm 2022, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trực thuộc VAST đã tham gia thực hiện một dự án thuộc sáng kiến SCO là dự án VietSCO. Dự án đã tạo ra bộ sản phẩm gồm 12 loại bản đồ được tính toán từ dữ liệu vệ tinh liên quan đến hoạt động canh tác lúa tại Việt Nam như: Bản đồ lúa theo mùa, bản đồ mức độ ngập lụt, bản đồ lúa phục hồi sau ngập lụt, bản đồ nông lịch, bản đồ tình trạng sinh trưởng lúa, bản đổ biến động diện tích lúa, bản đồ tác động của biến đổi khí hậu tới sản xuất lúa…. Các kết quả của dự án đã được đánh giá cao và chuyển giao cho người dùng; góp phần cảnh báo hạn mặn, xâm nhập mặn, và đánh giá tác động bão phục vụ quy hoạch sản xuất lúa và bảo đảm an ninh lương thực.

 

Tham quan Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam

Tham gia Tọa đàm “Góc nhìn giao thoa từ vũ trụ: Hành trình, Sáng tạo và Hợp tác Pháp - Việt” tại USTH. Ảnh:USTH

Cung cấp tin: Lê Quỳnh Liên – Trưởng Ban Hợp tác quốc tế
Ảnh: Thanh Hà



Tags:
Tin liên quan