Quá trình hình thành thủy ngân ở Bắc cực

28/09/2011

Một nhóm các nhà nghiên cứu người Pháp và Mỹ đã phát hiện ra sự ô nhiễm thủy ngân trong hệ sinh thái biển Bắc cực có thể bị ảnh hưởng bởi lớp băng bao phủ biển.1 Đây là một cách nhìn mới thấu đáo về chất gây ô nhiễm chính ở vùng Bắc cực. Thủy ngân (Hg) là một sản phẩm phụ của các quá trình sản xuất công nghiệp như các nhà máy điện vận hành bằng than đá, được các dòng không khí chuyển về phía Bắc và lắng đọng trên tuyết và băng ở các vùng cực. Sau mùa xuân tuyết tan chảy, thủy ngân lộ ra trong nước được các vi khuẩn biến đổi thành chất độc Methylmercury (MeHg), mà một phần chất độc này bị phân rã bởi bức xạ tia cực tím của mặt trời, và một phần tích tụ trong hệ sinh thái biển như trong các loài cá và sau đó là trong các loài chim. Jeroen Sonke ở phòng thí nghiệm GET/OMP2 tại Toulouse cho biết: “Trứng của loài chim biển Murre có thể làm chỉ thị giám định sinh học (biomonitors) lý tưởng để đo mức độ ô nhiễm thủy ngân”.

Nhóm nghiên cứu của Sonke đã phân tích các đặc trưng (dấu hiệu) đồng vị của MeHg có trong trứng Murre từ vài đàn của loài này ở Bắc Thái Bình Dương, biển Bering và phía tây biển Bắc cực. Họ quan sát được rằng, sự có hay không có lớp băng bao phủ gần các khu vực sinh sản của loài chim biển có ảnh hưởng đến hàm lượng đồng vị của trứng. “Sự tan chảy lớp băng phủ sẽ thúc đẩy sự phân rã MeHg, và điều này được phản ánh trong hàm lượng đồng vị của trứng” Sonke giải thích.

Các nhà nghiên cứu đã đi đến kết luận rằng, đối với việc ngăn chặn sự phân rã MeHg, lớp băng phủ đóng một vai trò quan trọng trong quá trình hình thành thủy ngân ở Bắc cực. “Tất nhiên, chúng ta có thể không chỉ đơn giản suy ra rằng, sự ấm lên toàn cầu và sự tan chảy của băng thực sự sẽ làm giảm ô nhiễm thủy ngân trên toàn bộ vùng biển” Sonke giải thích, “biến đổi khí hậu chắc chắn có ảnh hưởng đến các khía cạnh khác trong quá trình hình thành thủy ngân ở Bắc cực”

01: D.Point và cộng sự, “Sự phân rã của methylmercury bị ảnh hưởng bởi lớp băng bao phủ trong các hệ sinh thái biển Bắc cực”, Khoa học địa chất tự nhiên, 2011. 4:188-94
02: Khoa học địa chất môi trường ở Toulouse (CNRS/ IRD/ Đại học Paul Sabatier Toulouse-III/ Đài quan sát Midi-Pyrénées)

(Theo CNRS)
Bích Diệp