Phòng trưng bày Lịch sử Tự nhiên tại Trung tâm Bảo tồn Tài nguyên Thiên nhiên Việt Nam và Cứu hộ Động, Thực vật (CCRR) Phong Điền, Huế

Hình dáng tổng thể phòng trưng bày được thiết kế dựa trên ý tưởng kết hợp giữa sinh vật và thiên nhiên theo kịch bản tiến hóa của sinh vật từ khi hình thành vũ trụ cho tới hiện tại, tạo câu chuyện xuyên suốt từ cửa vào đến lối ra. Dọc giữa gian trưng bày là các kệ đặt mẫu, mô phỏng hệ thống xương sống động vật. Ở hai bên tường, mẫu vật theo từng chủ đề sẽ được trưng bày dọc theo các bức tường cong mềm mại như những con sóng xô nhau tạo nên những nhịp điệu và sự thú vị của thiên nhiên kì thú. Các hốc lõm cũng tạo ra các tầng lớp ánh sáng trong hốc, hạn chế ánh sáng chiếu trực tiếp tới người tham quan. Không gian trưng bày được thiết kế dựa trên mô hình bộ xương cá heo vừa mang ý nghĩa khoa học nhưng cũng mang tính thẩm mỹ cao. Mẫu vật được sắp xếp trưng bày theo 2 khối lịch sử sự sống (gồm các mẫu địa chất, hóa thạch) và sự sống hiện tại (các lớp động, thực vật phổ biến trên cạn và dưới nước).

Tham quan Phòng trưng bày Lịch sử Tự nhiên tại CCRR Phong Điền, Huế vào ngày Khai trương chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước: 80 năm kỷ niệm Cách mạng tháng Tám thành công 19/8/1945-19/8/2025, Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam 2/9/1945-2/9/2025 và kỷ niệm 50 năm thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam 20/5/1975-20/5/2025

Phòng trưng bày Lịch sử Tự nhiên có các không gian trưng bày hấp dẫn và có ý nghĩa khoa học cao: Lịch sử sự sống trên Trái Đất, khoáng sản, mẫu côn trùng, thực vật, động vật, nhóm bò sát lớn, các loài chim, sinh vật biển và nhân chủng học. Tại đây trưng bày nhiều mẫu vật quý chưa trưng bày ở bất kỳ Bảo tàng nào tại Việt Nam, ví dụ như Hoá thạch sọ Tê giác; Sọ Cá sấu nước mặn lớn nhất Việt Nam; Bộ xương hóa thạch Voi Răng mấu. Ngoài ra còn có rất nhiều mẫu vật quý hiếm khác, trong không gian trưng bày đại Cổ sinh, điểm nổi bật là một quần thể hóa thạch San hô 4 tia có kích thước rất lớn và bảo tồn tốt, đi cùng với hóa thạch Huệ biển trong hệ tầng Bản Páp có tuổi Devon, lần đầu tiên phát hiện ở vùng Phù Yên, Sơn La. Bộ hóa thạch cá sấu khổng lồ thuộc kỷ Paleogen, được phát hiện ở mỏ than Na Dương, Lạng Sơn. Bên cạnh đó, người xem có thể quan sát các mẫu rùa hóa thạch và hóa thạch thú than, minh chứng cho sự đa dạng của lớp Thú thời kỳ này. Một điểm nhấn nữa của Không gian trưng bày kỷ Đệ tứ là bộ xương hóa thạch khá đầy đủ (bao gồm xương đùi, xương sống, xương cụt, xương sườn, răng và ngà) của Voi Ma Mút, được phát hiện ở Biển Bắc. Voi ma mút là biểu tượng của kỷ băng hà, với lớp lông dày và sức sống mạnh mẽ, gợi cho chúng ta hình dung rõ rệt về một thời kỳ băng giá xa xưa.

Không gian trưng bày về Nhân chủng học, Lịch sử tiến hóa loài người đã được các nhà khoa học nghiên cứu dựa trên các hóa thạch sọ người. Những mẫu vật được các nhà khoa học Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam sử dụng công nghệ in 3D để in. Đây là mô hình hiện đại và đang được các bảo tàng thế giới sử dụng và rất có ý nghĩa trong việc giáo dục các em học sinh hiểu về Lịch sử tiến hóa loài người. Đi cùng không gian này là các nhóm sưu tập di vật khảo cổ học thời tiền sử Việt Nam. Mô hình tái hiện cảnh sinh hoạt của người cổ trong hang động núi lửa Krông Nô, Đắk Nông. Các nhà khoa học của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam và Viện Khảo cổ học đã tìm thấy bằng chứng về dấu tích cư trú, công cụ đá, di tích xưởng, di tích mộ táng ở hang C6.1, đặc biệt là việc phát hiện "di cốt người tiền sử trong hang động núi lửa Krông Nô, Đăk Nông" được xác định có niên đại khoảng 5.000 - 7.000 năm cách ngày nay, trong hệ thống hang động núi lửa dài nhất Đông Nam Á này. Mô hình trưng bày không chỉ giúp người xem hình dung được các hoạt động sống của tổ tiên xa xưa, mà còn nhấn mạnh giá trị khoa học, văn hóa và di sản độc đáo của hệ thống hang động núi lửa Krông Nô - di sản địa chất cấp quốc gia, góp phần quyết định cho việc UNESCO công nhận danh hiệu CVĐC Toàn cầu cho Công viên địa chất Đắk Nông vào ngày 07/7/2020.

Phòng trưng bày Lịch sử Tự nhiên có thiết kế trưng bày khoa học, sinh động, đạt tiêu chuẩn cao, đây sẽ là một địa điểm quan trọng phục vụ cho công tác giáo dục đào tạo, là nơi lý tưởng để các em học sinh, sinh viên khám phá, tìm hiểu về đa dạng sinh học và lịch sử tự nhiên của Việt Nam. Từ đó góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường bền vững. Phòng trưng bày hứa hẹn sẽ là một địa điểm tham quan hết sức thú vị, góp phần làm đa dạng hóa sản phẩm du lịch của thành phố Huế. Đây cũng là cơ sở phù hợp để triển khai các chương trình giáo dục STEM (Science – Technology – Engineering – Mathematics) gắn với bảo tồn thiên nhiên, giúp học sinh hình thành năng lực khám phá, nghiên cứu và tư duy sáng tạo.

Một số hình ảnh Khu trưng bày Lịch sử tự nhiên:

Sử dụng các kỹ thuật ánh sáng, tủ kệ, không gian trưng bày lịch sử sự sống

Sử dụng các kỹ thuật ánh sáng, tủ kệ, không gian trưng bày lịch sử sự sống

Sử dụng các kỹ thuật ánh sáng không gian trưng bày sinh vật biển

Sử dụng các kỹ thuật ánh sáng không gian trưng bày khoáng sản

Lên ý tưởng, triển khai thực hiện vẽ các tranh tường để làm sống động không gian trưng bày

Thiết kế và in tranh tường Voi Ma Mút bằng phương pháp công nghệ AI để khách tham quan có thể hình dung trực quan và thêm sinh động từ bộ mẫu hóa thạch Voi Ma Mút được trưng bày

Thiết kế mô hình tiến hóa loại người từ mô hình (đơn giản) đang được sử dụng trong các sách tham khảo, cũng như các bảo tàng trên thế giới

Thiết kế và in tranh tường bằng phương pháp đồ họa, kết hợp thiết kế và in 3D hóa thạch sọ người phục vụ trưng bày gian nhân chủng học. Qua không gian này khách tham quan, đặc biệt là các học sinh, sinh viên có thể tìm hiểu trực quan về lịch sử tiến hóa loài người qua các hóa thạch sọ được in 3D bởi chính nhóm tác giả

Mẫu sọ in 3D

Mẫu đã sơn

Mẫu vật gốc (ảnh)

Sử dụng Mô hình kết hợp vẽ tranh tường nhằm tái hiện cảnh sinh hoạt của người cổ trong hang động núi lửa Krông Nô, Đắk Nông

Thanh Hà