Lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (10/3/2006-10/3/2016) và Đón nhận Huân chương lao động hạng Ba
Tham dự buổi lễ về phía Viện Hàn lâm KHCNVN có các Phó Chủ tịch Viện (GS.TSKH Nguyễn Đình Công, GS.TSKH Dương Ngọc Hải, PGS.TS Phan Văn Kiệm), GS.TS Nguyễn Quang Liêm – Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Viện, GS.VS Đặng Vũ Minh – Chủ tịch LIên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nguyên Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Ngoài ra, trong Lễ kỷ niệm còn có sự hiện diện của nhiều vị lãnh đạo các Ban chức năng, Viện nghiên cứu chuyên ngành trực thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN, và sự quy tụ của toàn thể các nhà khoa học, anh chị em CBVC đã và đang công tác tại Bảo tàng.
Về phía khách mời có Đại diện Ban Thi đua khen thưởng Trung ương, Bộ NN&PTNT, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Vụ Hành chính sự nghiệp – Bộ Tài chính, Vụ Khoa học xã hội và tự nhiên – Bộ KH&CN, Cục Di sản – Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Lãnh đạo huyện Quốc Oai, Lãnh đạo quận Hoàn Kiếm, Sở KHCN, Sở Văn hóa thể thao (Thành phố Hà Nội), ngài Đại sứ quán Italia tại Việt Nam, Trưởng đại diện Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam và đại diện các bảo tàng quốc tế, viện nghiên cứu và trường đại học Nhật Bản, Hàn Quốc, Italia, Thái Lan, Đài Loan, Hoa Kỳ...
GS.TSKH Nguyễn Đình Công phát biểu tại buổi lễ
Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) được thành lập theo Nghị định số 27/2004/NĐ-CP ngày 16/01/2004 của Chính phủ, và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 10/3/2006 theo Quyết định số 305/QĐ-KHCNVN của Chủ tịch Viện KHCNVN. Bảo tàng là tổ chức sự nghiệp văn hóa - khoa học có chức năng sưu tầm, lưu giữ, bảo quản, tổ chức trưng bày giới thiệu và nghiên cứu các sưu tập vật mẫu và tư liệu về thiên nhiên và tài nguyên thiên nhiên Việt Nam, về quá trình phát triển lịch sử tự nhiên phục vụ phổ biến kiến thức, giáo dục, nghiên cứu khoa học, tham quan, du lịch. Sự ra đời của Bảo tàng TNVN đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu của đời sống văn hóa, xã hội và giáo dục của nhân dân cả nước, cũng như nguyện vọng, lòng mong mỏi bao năm của giới khoa học, đồng thời thể hiện sự quan tâm của các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Lãnh đạo Viện Hàn lâm KHCNVN và các Bộ, ban ngành trong nhiều năm qua.
Từ những ngày đầu mới thành lập chỉ có 5 cán bộ biên chế được điều động từ các đơn vị khác trong Viện Hàn lâm KHCNVN và 3 cán bộ hợp đồng, đến nay sau 10 năm phát triển, Bảo tàng đã có trên 60 người, trong số đó có 13 Tiến sỹ (5 PGS), 20 Thạc sỹ, 25 Cử nhân được biên chế trong 9 đơn vị trực thuộc. Trong đó có 04 cán bộ đang làm nghiên cứu sinh tại Liên bang Nga, Trung Quốc và Nhật Bản. Ngoài ra, từ năm 2007 Bảo tàng đã xây dựng được đội ngũ cộng tác viên thường xuyên gồm gần 150 nhà khoa học và quản lý có trình độ cao về sinh học và địa chất đã nghỉ hưu hoặc đang công tác tại các cơ quan nghiên cứu, quản lý và các trường ĐH trong nước.
Và mặc dù là một bảo tàng non trẻ, song Bảo tàng TNVN đã chủ động thiết lập mối quan hệ hợp tác với hàng chục bảo tàng thiên nhiên ở các nước trên thế giới như Thụy Điển, Anh, Pháp, Bỉ, Đức, Nhật Bản, Hoa Kỳ... Đặc biệt, năm 2014 đã gia nhập Hội đồng Bảo tàng Quốc tế (ICOM). Cho đến nay Bảo tàng đã ký kết tổng số 45 Bản ghi nhớ (MoU) và Thỏa thuận Hợp tác (MoA) với các đối tác nước ngoài là các Bảo tàng Thiên nhiên, Viện nghiên cứu, Trường đại học và các tổ chức quốc tế thuộc 18 quốc gia trên thế giới. Đã đón tiếp hơn 80 lượt đoàn vào, gồm các chuyên gia nước ngoài và hơn 100 lượt đoàn cán bộ ra nước ngoài học tập, trao đổi kinh nghiệm khoa học về xây dựng và quản lý bảo tàng tại các Bảo tàng lớn. Đã tổ chức thành công một số triển lãm ảnh quốc tế, quốc gia và Hội nghị khoa học.
PGS Nguyễn Trung Minh điểm lại quá trình xây dựng và phát triển của Bảo tàng trong 10 năm
Được sự quan tâm tạo điều kiện của lãnh đạo Viện, sự ủng hộ, hợp tác chặt chẽ của các cơ quan, Bộ ngành liên quan, cũng như bạn bè quốc tế, với sự đồng lòng nhất trí và nỗ lực vượt bậc của toàn thể cán bộ nhân viên dưới sự lãnh đạo sâu sát của chi ủy chi bộ Đảng và Ban giám đốc qua các thời kỳ, trải qua 10 năm xây dựng và phát triển, mặc dù chưa xây dựng được Bảo tàng như dự kiến nhưng ngay tại cơ sở tạm thời do Viện Hàn lâm KHCNVN bố trí (nhà A20, Khu nghiên cứu thử nghiệm Nghĩa Đô) Bảo tàng đã đi vào hoạt động hết sức sôi động, hiệu quả và có được những thành tựu rất đáng trân trọng, xứng đáng với vai trò là một bảo tàng đầu hệ.
 |
| Đồng chí Đặng Việt Tiến, Phó trưởng Ban Tổ chức Cán bộ Viện HLKHCNVN công bố Quyết định tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba cho Bảo tàng TNVN |
Trong 10 năm qua Bảo tàng đã chủ trì thực hiện gần 20 đề tài cấp Nhà nước và hàng chục đề tài dự án các cấp khác, 8 Dự án thành phần thuộc Dự án Xây dựng Bộ sưu tập mẫu vật quốc gia về thiên nhiên Việt Nam và gần chục nhiệm vụ hợp tác quốc tế cấp Viện Hàn lâm. Trong đó, Dự án Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam đã được quy hoạch và làm thủ tục cấp phép quy hoạch trên diện tích 32 ha tại Thị trấn sinh thái Quốc Oai, huyện Quốc Oai (vào tháng 9/2013), hiện vẫn đang được tích cực triển khai và đưa vào kế hoạch trung hạn. Ngoài ra, Bảo tàng TNVN đã được phê duyệt đầu tư Dự án “Trung tâm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và cứu hộ động vật, thực vật thuộc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam” tại Phong Điền, Thừa Thiên Huế, với quy mô đất rộng 17,5 ha.
Số công trình công bố trên các Tạp chí khoa học quốc tế của Bảo tàng theo bình quân đầu người những năm gần đây luôn được xếp hạng cao trong Viện Hàn lâm KHCNVN (năm 2014 đứng thứ 3 và năm 2015 đứng thứ 2 với tổng cộng là 117 công trình, trong đó có 52 bài đăng trên các tạp chí quốc tế (39 bài trên tạp chí ISI, 01 bài đăng trên tạp chí Science). Từ kết quả nghiên cứu của mình, nhiều cán bộ khoa học của Bảo tàng đã được nhận các giải thưởng quốc tế và trong nước: giải thưởng giành cho chuyên gia mới của Hiệp hội vải sợi Hoa Kỳ (2014); giải thưởng giành cho bài báo khoa học tiêu biểu đăng trên tạp chí chuyên ngành của Nhà xuất bản Unibio, Hoa Kỳ (Unibi Press Award 2015); giải thưởng Quả cầu vàng của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và một số giải thưởng Hồ Chí Minh.
Các cán bộ nghiên cứu của Bảo tàng đã công bố tổng số 2 giống mới, gần 100 loài mới cho khoa học (thực vật, côn trùng, ký sinh trùng, bò sát ếch nhái và cổ sinh vật), và đã bổ sung cho khu hệ động, thực vật của Việt Nam cả chục loài mới khác. Những nghiên cứu này đóng góp phần rất quan trọng trong nghiên cứu về phân loại, hệ thống học và đa dạng sinh học ở Việt Nam, cũng như trong việc xây dựng Bộ sưu tập mẫu vật quốc gia của Bảo tàng TNVN. Đây là vấn đề sống còn của một bảo tàng. Số lượng mẫu thu thập được hiện nay đã lên đến hơn 50.000 mẫu, trong đó có nhiều mẫu vật quý hiếm như Bò tót, Hổ, Báo, Gấu, Khỉ, Voọc, Bò biển, cá Mặt trăng, ngà Voi, sừng Tê giác, gạc Nai cà toong, xương Cá voi, xương Hổ, hàng ngàn mẫu hóa thạch cổ sinh quý... Những mẫu chuẩn (type specimens), nhất là mẫu chuẩn của các loài mới được công bố cho khoa học, được lưu giữ ở Bảo tàng đã góp phần làm cho giá trị khoa học của Bảo tàng ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế.
Đáng chú ý là từ giữa tháng 5/2014, phòng “Trưng bày Tiến hóa sinh giới” (với không gian trưng bày khoảng 300 m2, tái hiện câu chuyện về nguồn gốc, lịch sử sự sống và sự đa dạng, phong phú của thế giới sinh vật ngày nay) đã khai trương và đi vào hoạt động, mở cửa phục vụ bước đầu nhu cầu tham quan, học tập của công chúng, cũng như góp phần tích lũy kinh nghiệm cho xây dựng Nhà bảo tàng trong thời gian tới. Việc mở cửa Phòng trưng bày Tiến hóa sinh giới đánh dấu một bước tiến quan trọng, phát triển về chất của Bảo tàng TNVN. Tính đến hết tháng 12/2015, Bảo tàng đã đón khoảng 65.520 lượt khách tham quan. Từ sau tết Bính Thân số khách tham quan đã tăng lên đột biến, có những ngày lên tới 3.500 khách/ngày. Bảo tàng hiện nay đã thực sự trở thành một điểm đến quan trọng của công chúng, nhất là các lứa tuổi học sinh và sinh viên Thủ đô và cả nước.
Với những thành tích xuất sắc đã đạt được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam đã liên tục đạt tập thể lao động xuất sắc từ năm 2012 đến nay, 2 lần được Cờ thi đua và được tặng Bằng khen Tập thể điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2010-2015 của Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN. Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm 10 năm ngày thành lập này, tập thể cán bộ, nhân viên Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam vinh dự được đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba (Quyết định số 427/QĐ-CTN ngày 07/03/2016 của Chủ tịch nước). Đây là niềm vinh dự của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam nói riêng và cũng là niềm tự hào của Viện Hàn lâm KHCNVN nói chung, là sự ghi nhận những những nỗ lực và đóng góp của tất cả các thành viên của Bảo tàng từ những ngày đầu thành lập đến nay, và là nguồn động lực to lớn cổ vũ tập thể cán bộ, viên chức đang, sẽ công tác tại Bảo tàng tiếp tục phấn đấu thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.
GS Nguyễn Đình Công, Phó Chủ tịch Viện HLKHCNVN trao tặng Bảo tàng TNVN
Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước
Nhân dịp này, PGS.TS. Nguyễn Trung Minh thay mặt Ban giám đốc đã gửi lời cảm ơn tới tất cả các đồng chí nguyên là lãnh đạo, cán bộ đã nghỉ hưu và hiện đang công tác tại Bảo tàng. Đồng thời, Ban giám đốc cũng gửi lời cảm ơn trân trọng nhất tới Lãnh đạo Viện Hàn lâm, các Ban chức năng, các Viện nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN, các Bộ ngành liên quan đã hết sức ủng hộ, hợp tác và tạo điều kiện cho Bảo tàng trong thời gian qua như Vụ Khoa giáo - Văn xã, Văn phòng Chính phủ; Vụ Khoa học Xã hội và Tự nhiên, Bộ KH&CN; Vụ Khoa học Giáo dục, Tài nguyên và Môi trường, Vụ Lao động, Văn hóa, Xã hội, Bộ KH&ĐT; Cục Di sản, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Vụ Hành chính sự nghiệp, Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính...
Phát biểu tại buổi lễ, đại diện Lãnh đạo Viện Hàn lâm KHCNVN, GS. Nguyễn Đình Công với tư cách là Phó Chủ tịch Viện, nguyên Giám đốc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (9/2012-6/2014) nhiệt liệt chúc mừng các đồng chí Lãnh đạo và toàn thể cán bộ, viên chức đã và đang công tác tại Bảo tàng TNVN. Phó Chủ tịch ghi nhận và đánh giá cao những thành tựu mà Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam đã đạt được trong 10 năm qua, đồng thời bày tỏ niềm tin sâu sắc rằng trong tương lai Việt Nam sẽ có một Bảo tàng Thiên nhiên Quốc gia đủ tầm cỡ, có thể sánh vai với các bảo tàng lớn trên thế giới, xứng với lòng mong mỏi của công chúng trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài cũng như bè bạn quốc tế.
Chụp ảnh lưu niệm
Ảnh: Hà Thủy
Bảo tàng TNVN
Tin: Bích Diệp
