Hội thảo “Thúc đẩy hoạt động thương mại hóa tài sản trí tuệ của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam” tại Hà Nội

20/07/2015
Ngày 13/07/2015, Ban Ứng dụng và Triển khai công nghệ - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Cục Phát triển Thị trường và Doanh nghiệp - Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy hoạt động thương mại hóa tài sản trí tuệ của Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam” tại Hà Nội dưới sự chủ trì của GS.TSKH. Dương Ngọc Hải – Phó Chủ tịch Viện. 

GS.Dương Ngọc Hải phát biểu khai mạc Hội thảo

Hội thảo đã thu hút được đông đảo các nhà quản lý đến từ Viện Hàn lâm cũng như từ các Cục, Sở thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, các nhà khoa học, các nhà doanh nghiệp KHCN đã được đào tạo thông qua quỹ Newton và đại diện của Quỹ Newton (Đại sứ quán Anh tại Việt Nam). Hội thảo đã có nhiều bài tham luận, ý kiến phát biểu từ các nhà khoa học, nhà quản lý và đặc biệt là sự chia sẻ kinh nghiệm thành công của các doanh nhân doanh nghiệp KHCN, nhà đầu tư với mục tiêu thúc đẩy sự ra đời của doanh nghiệp KHCN. Qua đó, đẩy mạnh quá trình đưa những nghiên cứu, sáng chế đến gần hơn với cuộc sống thực tiễn. 

Đại diện Cục Phát triển thị trường và Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ trình bày báo cáo tại Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu đã cùng chia sẻ thông tin về hoạt động thúc đẩy đổi mới sáng tạo của Viện Hàn lâm KHCNVN; mô hình hệ sinh thái khởi nghiệp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học; mô hình và cơ chế phát triển các doanh nghiệp KHCN; một số rào cản và giải pháp thực tiễn trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu ứng dụng; quy trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu… Việc thương mại hoá tài sản trí tuệ của các nhà khoa học cần gắn bó chặt chẽ với Sở hữu trí tuệ và doanh nghiệp.

Phát triển khoa học và công nghệ thực sự là động lực then chốt của quá trình phát triển nhanh, bền vững của đất nước và công nghệ được coi là yếu tố quan trọng nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Viện Hàn lâm KHCNVN là một cơ quan khoa học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu của cả nước về khoa học tự nhiên và phát triển công nghệ, với đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ có trình độ chuyên môn cao, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, đạt trình độ tiên tiến trên thế giới, có quan hệ hợp tác quốc tế sâu rộng với nhiều nước có nền khoa học và công nghệ phát triển. Hiện nay Viện có 33 Viện chuyên ngành, ngoài một số ít các viện chỉ nghiên cứu cơ bản, còn lại là các Viện chuyên ngành có nghiên cứu và phát triển công nghệ. Sau 40 năm hoạt động, Viện Hàn lâm đã thực hiện nhiều chương trình, dự án và đã thu được rất nhiều kết quả nghiên cứu về khoa học cơ bản cũng như phát triển các công nghệ phù hợp với điều kiện thực tiễn ở Việt Nam. Đến nay, Viện Hàn lâm đã có hơn một trăm kết quả nghiên cứu được công nhận sở hữu trí tuệ; đặc biệt trong 5 năm gần đây đã có 33 bằng phát minh sáng chế, 26 giải pháp hữu ích; trên 120 sản phẩm có khả năng thương mại hóa ở các lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, y tế, môi trường.... Ngoài ra, Viện Hàn lâm đang chủ trì 02 Chương trình cấp nhà nước: Chương trình Tây Nguyên 3 và Chương trình Vũ trụ. Bên cạnh đó, các nhà khoa học trong Viện Hàn lâm đang chủ trì nhiều đề tài, dự án hợp tác quốc tế trong các nghiên cứu tự nhiên. Đây là các tài sản trí tuệ đã, đang và sẽ đăng ký Sở hữu trí tuệ. Mặc dù hoạt động chuyển giao các kết quả nghiên cứu đã được tăng cường hơn trước, song thương mại hóa công nghệ vẫn còn yếu, chưa đồng bộ và tồn tại nhiều hạn chế. Một vài nguyên nhân được chỉ ra là:

  • Đơn vị chưa quản lý được các tài sản trí tuệ, các tác giả tự chuyển giao kết quả nghiên cứu.
  • Nhiều sáng chế đòi hỏi một quá trình đầu tư lâu dài mới có thể ứng dụng, khai thác thương mại được, hoặc khi khai thác thương mại thì đã bị "chậm" so với các nghiên cứu mới sau này, trở thành sản phẩm lỗi thời, mất đi tính mới, tính sáng tạo.
  • Một số tác giả sáng chế quá thận trọng trong việc hợp tác và vẫn chưa sẵn sàng chuyển giao công nghệ.

Họ muốn nhanh chóng thu lợi ích từ việc chuyển giao sáng chế công nghệ, không muốn hợp tác chung tay phát triển công nghệ với nhà đầu tư.

Nhận thức rõ những hạn chế nêu trên, Lãnh đạo Viện Hàn lâm đã có những quyết sách ưu tiên thực hiện nhiều chương trình, dự án, hợp tác địa phương theo hướng ứng dụng triển khai, khuyến khích phát triển dự án sản xuất thử nghiệm, đề tài hợp tác Bộ, ngành, địa phương. Theo “Quy hoạch tổng thể phát triển Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2011, đến năm 2020, Viện Hàn lâm KHCNVN ngoài nhiệm vụ đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm KHCN, góp phần phát triển thị trường KHCN còn phải khuyến khích các hoạt động ươm tạo công nghệ, phát triển 15 doanh nghiệp KHCN (doanh nghiệp spin-off). Vì vậy, điểm then chốt là thúc đẩy mạnh hoạt động thương mại hóa sản phẩm khoa học và công nghệ. Muốn như vậy cần có sự vận hành đồng bộ trong cơ chế, chính sách cho đến thực hiện từ trên xuống để khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhằm hiện thực hóa chính sách của Nhà nước một cách tối ưu.

Cuối cùng Hội thảo cũng đưa một số vấn đề cần thực hiện để phát triển doanh nghiệp KHCN nói chung và của Viện Hàn lâm KHCNVN nói riêng: cần đầu tư xây dựng hệ thống các viện nghiên cứu mạnh với lĩnh vực nghiên cứu mũi nhọn cùng với hệ thống ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp KHCN. Để thực hiện được rất cần sự tác động của cơ chế chính sách nhà nước và tham gia của các quỹ/các nhà đầu tư tư nhân nhằm tạo điều kiện để các nhà khoa học làm giàu từ các hoạt động chuyển giao công nghệ.

Hội thảo kỳ vọng sẽ thành tiền đề cho quá trình thúc đẩy thương mại hóa mạnh mẽ tại Viện Hàn lâm KHCNVN nói riêng, và các đơn vị nghiên cứu trong cả nước nói chung. Mở ra những bước đi mới cho các nhà khoa học kết nối với doanh nghiệp và người dân - đối tượng chính yếu sử dụng những công nghệ và thiết bị mới.

Đại biểu dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Tin: Ban Ứng dụng và triển khai công nghệ
Ảnh: Thanh Hà



Tags:
Tin liên quan