Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới và Khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đại biểu cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam

Tham dự sự kiện có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Ngài ITO Naoki - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam; Lãnh đạo và đại diện các Ban Đảng, Bộ, ngành, Thành phố Hà Nội; Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các đơn vị trực thuộc; Đại diện Cục Công nghiệp Sản xuất, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), Cơ quan hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Văn phòng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO); cùng các nhà khoa học, các đối tác quốc tế, các nhà thầu đã tham gia xây dựng công trình và cán bộ, nhân viên Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.

Toàn cảnh sự kiện

Phát biểu khai mạc sự kiện, PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã điểm lại những cột mốc quan trọng về quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Tổng Giám đốc Phạm Anh Tuấn cho biết, khởi nguồn từ năm 2006, Viện Hàn lâm đã ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản (JAXA). Sau chuyến thăm Trung tâm Vũ trụ Tsukuba năm 2007 và xác định công nghệ vũ trụ là nội dung hợp tác chiến lược giữa Việt Nam – Nhật Bản. Trong giai đoạn 2008-2010, Nhật Bản đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng báo cáo tiền khả thi cho dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý chủ trương đầu tư dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Năm 2010, Thủ tướng Chính phủ, cùng lãnh đạo các Bộ, ngành và Viện Hàn lâm đã có các chuyến thăm và đề nghị Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ vốn ODA cho dự án. Ngày 16/9/2011, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam chính thức được thành lập, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Nhân dịp này, PGS.TS. Phạm Anh Tuấn gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Chính phủ, các bộ, ban, ngành, Viện Hàn lâm và các đối tác Nhật Bản cùng tập thể cán bộ Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Ông cũng tin tưởng rằng “Diễn đàn Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới” sẽ thành công và mở ra nhiều hợp tác mới, chặt chẽ và hiệu quả hơn giữa hai quốc gia trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.

PGS.TS. Phạm Anh Tuấn – Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam phát biểu khai mạc sự kiện

Diễn đàn “Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới”

Diễn đàn diễn ra từ ngày 12-15/3/2026, là sự kiện trọng điểm do VNSC - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) tổ chức. Sự kiện thu hút sự góp mặt của những tổ chức hàng đầu Nhật Bản như Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), cùng nhiều doanh nghiệp, Viện nghiên cứu và trường Đại học công nghệ vũ trụ lớn như NEC, Synspective, ArkEdge Space, Tellus Inc., Space BD, RESTEC, Nomura Research Institute, Space Edge Lab, Kubota...

Tại các phiên thảo luận chuyên sâu, các chuyên gia tập trung giải quyết những vấn đề trọng điểm: Ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong phòng chống thiên tai – biến đổi khí hậu; Giám sát tàu thuyền và kinh tế biển; Nông nghiệp thông minh; quản lý tài nguyên – môi trường; Chuẩn hóa và an toàn dữ liệu không gian. Bên cạnh các hoạt động kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) và doanh nghiệp với chính phủ (B2G), diễn đàn còn mang đến không gian trải nghiệm thực tế cho người dân với triển lãm “Khám phá Không gian”, mở cửa hai ngày 14–15/3. Đây là cơ hội để người yêu khoa học trực tiếp tìm hiểu các công nghệ vũ trụ tiên tiến nhất của hai quốc gia.

Diễn đàn không chỉ dừng lại ở quy mô một sự kiện trao đổi học thuật, mà được kỳ vọng trở thành nền tảng kết nối chiến lược. Đây là bước đệm quan trọng để thúc đẩy hình thành hệ sinh thái kinh tế vũ trụ tại Việt Nam, khẳng định mối quan hệ hợp tác chiến lược sâu rộng giữa Việt Nam và Nhật Bản trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng Chính phủ  Phạm Minh Chính nêu 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới để phát triển ngành công nghệ vũ trụ

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định Việt Nam nhất quán quan điểm phát triển không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, tuân thủ công ước của Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, vì mục tiêu phát triển bền vững, vì lợi ích của Nhân dân, của doanh nghiệp và của quốc gia; đồng thời bảo đảm tính độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả. Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó thể hiện bước chuyển từ nhận thức sang hành động, từ định hướng chung sang xác lập công nghệ vũ trụ là một trong những lĩnh vực chiến lược cần ưu tiên đầu tư, phát triển và từng bước làm chủ, trong đó vệ tinh tầm thấp là một trong những sản phẩm quan trọng của công nghệ chiến lược này.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới gồm: (1) Hoàn thiện thể chế: Xây dựng cơ sở khoa học và thực tiễn để tiến tới ban hành Luật Vũ trụ Việt Nam; (2) Khơi thông nguồn lực với tinh thần "3 có": Huy động sự đóng góp tổng lực từ Nhà nước – Doanh nghiệp – Viện, Trường. Thúc đẩy hợp tác công - tư để hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ của Việt Nam; 3) Hạ tầng dữ liệu dùng chung: Khẩn trương triển khai các đề án lớn, nâng cao năng lực quan sát Trái Đất và phân tích dữ liệu theo thời gian thực để hỗ trợ điều hành; (4) Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học công nghệ vũ trụ, tập trung đào tạo nhân lực về hệ thống, vận hành, dữ liệu, an toàn thông tin; (5) Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục tổ chức vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững; phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ; đưa Trung tâm thực sự trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ; (6) Tăng cường hợp tác quốc tế trong khoa học công nghệ vũ trụ, đặc biệt khai thác tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản.

GS.TS. Trần Hồng Thái – Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định, Viện Hàn lâm sẽ phát huy tối đa năng lực và hạ tầng đã được đầu tư, vận hành Trung tâm Vũ trụ một cách chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả

Tiếp thu chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, GS.TS. Trần Hồng Thái – Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định đây là những định hướng chiến lược, Viện Hàn lâm sẽ cụ thể hóa thành chương trình công tác trong đó xác định rõ lộ trình, rõ phân công và kết quả đo đếm được. Trong tinh thần đó, Viện Hàn lâm đề nghị Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ tiếp tục quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và nguồn lực để Trung tâm Vũ trụ Việt Nam vận hành thực sự hiệu quả sau khánh thành. Các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương tiếp tục đồng hành, tích cực khai thác dữ liệu vệ tinh và cơ sở hạ tầng mặt đất, đặt hàng các nhiệm vụ khoa học và công nghệ cụ thể để Viện Hàn lâm và đội ngũ nhà khoa học, kỹ sư có thể biến dữ liệu vũ trụ thành những giải pháp hữu ích cho quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền quốc gia. GS.TS. Trần Hồng Thái khẳng định, Viện Hàn lâm sẽ phát huy tối đa năng lực và hạ tầng đã được đầu tư; vận hành Trung tâm Vũ trụ một cách chuyên nghiệp, an toàn và hiệu quả; đẩy nhanh tiến độ phóng vệ tinh LOTUSat-1; tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình chinh phục không gian.

Đại diện phía Nhật Bản, Thứ trưởng Bộ Kinh tế và Công nghệ Nhật Bản Hiroyuki Hatada cùng Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam ITO Naoki đánh giá cao tầm nhìn của Việt Nam trong việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà khoa học công nghệ không gian vũ trụ là lĩnh vực vô cùng quan trọng để mỗi quốc gia phát triển nhanh và bền vững. Phía Nhật Bản cam kết sẽ tiếp tục đồng hành sâu sắc cùng Việt Nam trong việc ứng dụng công nghệ không gian vào các mục tiêu thiết thực vì mục đích hoà bình, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, phòng chống thiên tai, chống biến đổi khí hậu.

Khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam: Dấu mốc quan trọng trong chiến lược tăng cường năng lực và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ của Việt Nam

Dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là dự án khoa học công nghệ cao đầu tiên được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản, với hai mục tiêu trọng tâm: Xây dựng hạ tầng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, tiếp nhận chuyển giao công nghệ để tiến tới làm chủ công nghệ vệ tinh quan sát Trái đất; Nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc gia.

Ba cấu phần chính của dự án bao gồm: Xây dựng cơ sở hạ tầng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam; Chế tạo, phóng Vệ tinh LOTUSat-1 là vệ tinh quan sát Trái đất sử dụng cảm biến radar (SAR); Tiếp nhận chuyển giao công nghệ thông qua việc đào tạo nhân lực.

Đến nay dự án đã đạt được những kết quả như: Hoàn thành toàn bộ hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 Thạc sỹ Công nghệ vũ trụ và thiết kế chế tạo 01 vệ tinh thử nghiệm MicroDragon (50 kg). Năm 2019, vệ tinh MicroDragon đã được phóng thành công lên không gian bằng tên lửa đẩy Epsilon-4. Toàn bộ các công trình như: Trung tâm Điều hành; Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh; Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển vệ tinh và Trung tâm gia công, Hệ thống mặt đất với Ăng ten đường kính 9,3 m, Trung tâm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ vũ trụ tại 18 Hoàng Quốc Việt, Bảo tàng vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách Quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang… đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, tạo nền tảng cho vận hành vệ tinh, thu nhận – xử lý dữ liệu, phát triển ứng dụng và đào tạo. Vệ tinh LOTUSat-1 đã hoàn thành chế tạo, hệ thống mặt đất đã được lắp đặt và bàn giao, đội ngũ nhân lực vận hành đã được đào tạo bài bản tại Nhật Bản. Hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực đã sẵn sàng cho giai đoạn vận hành, khai thác và phát triển ứng dụng.

Lễ Khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xem là dấu mốc quan trọng trong chiến lược tăng cường năng lực và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ, góp phần triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và định hướng phát triển các công nghệ chiến lược theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, thiết kế, chế tạo vệ tinh “Made in Việt Nam” được xác định là một hướng sản phẩm công nghệ chiến lược cần ưu tiên thúc đẩy, nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển và làm chủ các công nghệ vũ trụ tiên tiến của đất nước.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định sự kiện Khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng, là kết quả tích lũy của cả một chặng đường phát triển công nghệ vệ tinh của Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang giai đoạn vận hành, khai thác và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ. Đồng thời, công trình mang tính biểu tượng cho quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống tốt đẹp Việt Nam - Nhật Bản. Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao và trân trọng cảm ơn sự đóng góp quý báu của Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản đã chung tay cùng Chính phủ, doanh nghiệp và nhân dân Việt Nam vun đắp nên những thành quả hợp tác hết sức tốt đẹp thời gian qua, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục cùng nhau vươn tới những tầm cao mới, vì sự phát triển thịnh vượng của mỗi quốc gia và vì hòa bình, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Một số hình ảnh tại sự kiện:

Tham quan Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam

Tham quan các gian hàng tại triển lãm

Cắt băng khánh thành Công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam tại Khu CNC Hòa Lạc

Trồng cây lưu niệm

Tham quan Trung tâm Vũ trụ Việt Nam

Chụp ảnh lưu niệm

Minh Tâm – Thanh Hà