Chương trình bảo tồn Ba ba yếm đốm – loài động vật nguy cấp của Việt Nam

07/11/2025

Ba ba yếm đốm (Pelodiscus variegatus) là loài rùa mai mềm mới được mô tả vào năm 2019 dựa trên mẫu chuẩn thu tại miền Bắc Việt Nam. Các khảo sát thực địa gần đây cho thấy quần thể của loài đang bị suy giảm do mất sinh cảnh, ô nhiễm nguồn nước và khai thác quá mức làm thực phẩm, hiện loài này có tên trong Sách Đỏ Việt Nam (2024) ở bậc VU (sẽ nguy cấp).

Các cá thể non của loài Ba ba yếm đốm sinh sản tại Trung tâm ĐDSH Mê Linh

Để bảo tồn loài bò sát quý hiếm này của Việt Nam, Viện sinh học đã phối hợp với Vườn thú Cologne (CHLB Đức) triển khai chương trình nhân nuôi bảo tồn Ba ba yếm đốm tại Trung tâm Đa dạng sinh học Mê Linh từ năm 2021. Với 4 cặp ba ba bố mẹ ban đầu, Trung tâm đã nhân nuôi sinh sản thành công trên 100 cá thể, tạo nguồn con giống để phục hồi quần thể của loài Ba ba yếm đốm. Tháng 12 năm 2023, Trung tâm Mê Linh đã phối hợp với Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh tái thả 50 cá thể Ba ba yếm đốm về hồ Yên Lập, tỉnh Quảng Ninh.

Để góp phần thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030 (theo Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 28/1/2022 của Thủ tướng Chính phủ), Viện Sinh học tiếp tục đẩy mạnh chương trình bảo tồn các loài động vật hoang dã, đặc biệt là các loài đặc hữu, nguy cấp, quý, hiếm. Trong tháng 10/2025, Viện Sinh học đã phối hợp với các cơ quan chức năng của các tỉnh Phú Thọ và Ninh Bình tiến hành tái thả 50 cá thể Ba ba yếm đốm về khu vực hồ Tam Chúc, thuộc địa bàn Khu du lịch Quốc gia Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình. Việc tái thả loài Ba ba yếm đốm không chỉ mang ý nghĩa thiết thực đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học, mà còn góp phần lan tỏa thông điệp về trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ và phát huy giá trị sinh thái gắn liền với giá trị văn hóa tâm linh và phát triển kinh tế xanh và bền vững.