Đảng ủy Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Đoàn công tác liên ngành Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Khoa học và Công nghệ
Nội dung của buổi làm việc là đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học và công nghệ (KHCN); đề xuất phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp phát triển KHCN của Viện KHCNVN trong thời gian tới.
Thay mặt Đảng uỷ Viện, đồng chí Hà Duy Ngọ đã báo cáo tổng kết thực hiện nhiệm vụ phát triển khoa học và công nghệ đến năm 2010, phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp phát triển khoa học và công nghệ đến năm 2020 của Viện KHCNVN.
Viện KHCNVN là cơ quan sự nghiệp thuộc Chính phủ, thực hiện chức năng nghiên cứu cơ bản về khoa học tự nhiên và phát triển công nghệ theo các hướng trọng điểm của Nhà nước, cung cấp luận cứ khoa học, xây dựng chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đào tạo nhân lực khoa học, công nghệ có trình độ cao cho đất nước. Viện hiện có 47 đơn vị đầu mối, 4 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và một số phòng thí nghiệm trọng điểm cấp Viện, cùng với đội ngũ cán bộ khoa học phát triển và lớn mạnh không ngừng.
Đánh giá kết quả chính về hoạt động KHCN 2005-2010, Viện KHCNVN đã đạt nhiều kết quả KHCN có giá trị, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng đất nước và phát triển kinh tế xã hội. Viện là đơn vị dẫn đầu trong cả nước về nghiên cứu cơ bản. Số lượng các công bố khoa học của Viện chiếm gần 50% công bố quốc tế của cả nước, đi đầu trong các nghiên cứu ứng dụng về công nghệ cao như: công nghệ nano, công nghệ sinh học, công nghệ vệ tinh viễn thám… Về nghiên cứu công nghệ và ứng dụng công nghệ, Viện đã thành công trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu về công nghệ gen, tế bào động – thực vật, công nghệ vi sinh… tạo ra nhiều giống cây, vật nuôi có khả năng chịu bệnh tốt, sản lượng cao và được áp dụng rộng rãi. Viện còn ứng dụng thành công công nghệ chiết tách, tổng hợp nhiều hoạt chất sinh học có giá trị từ chất liệu thiên nhiên, phục vụ nhu cầu về thuốc và bảo vệ môi trường: vaccine cúm gia cầm H5N1, thuốc cắt cơn nghiện ma túy Hentos… Nhiều kết quả nghiên cứu khác của Viện cũng đã được chuyển giao ứng dụng có hiệu quả tại một số vùng sâu, vùng xa, hải đảo, tại nhiều doanh nghiệp, đơn vị sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội thiết thực. Bên cạnh đó Viện đang tiến hành thực hiện nhiều nhiệm vụ lớn, mang tầm quốc gia do Chính phủ giao: Nhiệm vụ báo tin động đất cảnh báo sóng thần, chương trình KHCN vũ trụ… Về đào tạo nguồn nhân lực, Viện cũng đạt được những kết quả đáng kể. Viện KHCNVN có 18 Viện chuyên ngành là cơ sở đào tạo sau đại học. Hàng năm đào tạo hàng trăm cán bộ sau đại học cho đất nước và thiết lập mạng lưới quan hệ quốc tế rộng rãi với trên 50 tổ chức khoa học lớn trên thế giới nhằm đào tạo cán bộ khoa học đạt trình độ cao tại các nước tiên tiến.
Trên cơ sở những kết quả đã đạt được, mục tiêu phát triển của Viện KHCNVN đã được xác định: “Xây dựng Viện KHCNVN trở thành một trung tâm khoa học và công nghệ hàng đầu của cả nước, nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực, với đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ có trình độ chuyên môn cao, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, đạt trình độ tiên tiến trên thế giới, có quan hệ hợp tác quốc tế sâu rộng với nhiều nước có nền khoa học và công nghệ phát triển, đáp ứng tốt các yêu cầu phát triển khoa học công nghệ và sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của đất nước.” Việc triển khai mục tiêu tổng quát nói trên đã và đang được Viện tiến hành theo 3 định hướng cơ bản là đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, phát triển tiềm lực KHCN, đẩy mạnh hợp tác quốc tế để phục vụ có hiệu quả trong lĩnh vực khoa học.
Đối với các giải pháp phát triển KHCN, Đảng ủy Viện cũng xác định các giải pháp chung và cụ thể cho từng lĩnh vực như: tập trung nguồn nhân lực nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ của Viện KHCNVN, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan nghiên cứu khác trong việc tư vấn, đề xuất các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm phục vụ yêu cầu phát triển quốc gia, đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực, đầu tư trang thiết bị hạ tầng và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.
Bên cạnh đó vẫn còn những mặt tồn tại được đặt ra trong quá trình hoạt động và phát triển của Viện KHCNVN, có thể kể đến như kinh phí đầu tư phát triển còn quá thấp so với nhu cầu hoạt động của một Viện khoa học công nghệ Quốc gia, vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ hụt hẫng thế hệ như thiếu cán bộ trẻ giỏi vào làm việc, chưa có nhiều kết quả ứng dụng có ảnh hưởng lớn đối với xã hội, mang lại hiệu quả cao cho kinh tế.
Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thảo luận về một số khó khăn hiện nay của ngành KHCN nói chung và của Viện KHCNVN nói riêng đó là còn có sự trùng dẫm về chức năng và nhiệm vụ của một số bộ ngành liên quan đến công tác chỉ đạo, điều hành, cần đổi mới chính sách quản lý tài chính hướng tới mục tiêu hiệu quả, tránh hình thức, tăng mạnh kinh phí đầu tư phát triển để tăng cường cơ sở vật chất, giải quyết sớm nhu cầu của Viện về đất đai và kinh phí xây dựng. Đặc biệt đề nghị Đảng và Nhà nước sớm có cơ chế thu hút nhân tài và phát huy chất xám của cán bộ khoa học trình độ cao.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Trần Văn Tùng ghi nhận những ý kiến đề xuất của Đảng ủy Viện KHCNVN. Từ những đề xuất đó, Viện KHCNVN cần đẩy mạnh hơn nữa vai trò đi đầu trong nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của mình, đồng thời đánh giá đúng tiềm năng của Viện so với các tổ chức tương đương ở các nước trên thế giới. Đảng ủy Viện cũng cần xây dựng định hướng hoạt động trong thời gian tới có đối chiếu với các văn bản đã ban hành để trùng khớp với định hướng mà Thủ tướng Chính phủ đã đề ra.
PGS.TS Hà Duy Ngọ thay mặt Đảng ủy Viện KHCNVN cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của Ban Tuyên giáo Trung ương, Chính phủ và các bộ ngành đối với Viện trong thời gian qua và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo và hỗ trợ của Ban Tuyên giáo Trung ương, Chính phủ, các bộ ngành đối với Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Tin và ảnh: Quỳnh Trang, Mai Lan
