| Kết quả chính của đề tài | - Về khoa học:
Đề tài đã thực hiện điều tra thu thập mẫu vật tuyến trùng ký sinh lúa ở những vùng chính của đồng bằng sông Hồng gồm 6 tỉnh Hải Phòng, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Hà Nam, Nam Định, Thái Bình. Thành phần loài tuyến trùng ký sinh lúa đã được mô tả, bổ sung bộ dữ liệu hình thái, phân tử và bản đồ phân bố để đánh giá biến động quần thể của các loài. Ghi nhận 02 loài mới cho khoa học Hirschmanniella namdinhensis sp.n, Aphelenchoides vinhphucensis; 03 loài được ghi nhận mới trên lúa ở Việt Nam (Pratylenchus parazeae, Hemicriconemoides phoenicis, Paratrichodorus minor). Nhóm tuyến trùng gồm 02 loài nội ký sinh di chuyển Hirschmanniella oryzae, H. mucronata và loài nội ký sinh cố định M. graminicola chiếm ưu thế và có nguy cơ thành dịch hại ở hầu hết các khu vực nghiên cứu. Bệnh tiêm đọt sần gây ra do tuyến trùng Ditylenchus angustus không bắt gặp ở đồng bằng sông Hồng, bệnh trắng đầu lá lúa và lem lép hạt do tuyến trùng Aphelenchoides besseyi có phân bố hẹp cục bộ ở một số điểm thu mẫu ở Hải Phòng và Vĩnh Phúc. Sự chuyển dịch sinh thái của quá trình canh tác từ đất chuyên canh ngập nước sang ngập nước một phần tạo điều kiện thích nghi của các nhóm tuyến trùng hiếu khí gây hại trên lúa. Đã đề xuất biện pháp quản lý bền vững vùng trồng lúa dựa trên quá trinh canh tác, sử dụng các chế phẩm sinh học và sinh học sinh thái của các loài tuyến trùng chính.
- Về ứng dụng:
Dữ liệu về tuyến trùng gây hại chính trên lúa ở đồng bằng sông Hồng là tài liệu tham khảo trong giám định và đánh giá nguy cơ dịch hại đối với ngành nông nghiệp, khai ngăn chặn sự bùng phát của dịch hại do tuyến trùng gây ra. Đề xuất biện pháp quản lý bền vững dựa trên quá trình canh tác, sử dụng các chế phẩm sinh học và sinh học sinh thái của các loài tuyến trùng chính dễ dàng thực hiện ngoài thực tiễn. |
| Những đóng góp mới | Ghi nhận 02 loài mới cho khoa học Hirschmanniella namdinhensis sp.n, Aphelenchoides vinhphucensis sp.n., 03 loài được ghi nhận mới trên lúa ở Việt Nam (Pratylenchus parazeae, Hemicriconemoides phoenicis, Paratrichodorus minor).
Bổ sung bộ dữ liệu đầy đủ của các loài gây hại chính trên lúa ở đồng bằng sông Hồng về hình thái, phân tử. Đánh giá nguy cơ dịch hại và chuyển dịch sinh thái của tuyến trùng ký sinh lúa. *** Sản phẩm cụ thể giao nộp: - Các bài báo đã công bố (liệt kê) 04 SCI, 01 VAST
Le, T. M. L., Nguyen, T. D., Nguyen, H. T., Nguyen, T. T. H., Do, K. L., & Trinh, Q. P. (2025). Morphological and molecular characterisations of Hirschmanniella mucronata associated with rice from Red River delta in Vietnam. Australasian Plant Pathology, 54(2), 81-96.
Nguyen, T. H., Nguyen, D. T., Le, L. T. M., Le, A. H., & Trinh, P. Q. (2025). Occurrence of Hirschmanniella spp. in Vietnam, an updated species list of the genus and a browser-based interactive key for species identification. Australasian Plant Pathology, 1-9.
Le, A. H., Le, L. T. M., Nguyen, D. T., Nguyen, T. H., & Trinh, P. Q. (2025). Morphological and molecular characterisations of Aphelenchoides vinhphucensis sp. n. associated with rice from Vietnam. Journal of Helminthology, 99, e117.
Nguyen, T.D., Le, L. T. M., Nguyen, H. T., Le, A. H., Trinh, P. Q. (2025). First report of Pratylenchus parazeae (Nematoda: Pratylenchidae) associated with rice in Vietnam. Helminthologia 62, 1-9.
Nguyen, D. T., Le, L. T. M., Nguyen, T. H., Le, A. H., & Trinh, P. Q.Molecular and morphological characterizazion of Helicotylenchus crenacauda isolated from paddy rice in The Red River Delta in Vietnam. Academia Journal of Biology (Chấp nhận đăng)
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (liệt kê)
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ) 
- Các sản phẩm khác (nếu có)
Đã đăng ký 18 trình tự DNA của các loài tuyến trùng gây hại chính trên GenBank. 03 bản thảo khác đã hoàn thành và đã gửi trên tạp chí Nematology, Biologia và Vietnam Journal of Biotechnology (đang trong giai đoạn phản biện). |
