Thông tin Đề tài

Tên đề tài Nghiên cứu tài nguyên bọ cạp ở Việt Nam; đề xuất giải pháp phát triển, khai thác và sử dụng bền vững
Mã số đề tài CT0000.02/21-23
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam
Thuộc Danh mục đề tài Chủ tịch Viện giao
Họ và tên PGS.TS. Phạm Đình Sắc
Thời gian thực hiện 01/01/2021 - 31/12/2024
Tổng kinh phí 1.000 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại B
Mục tiêu đề tài

- Xác định thành phần loài, phân bố và hiện trạng của bọ cạp ở Việt Nam. 
- Xác định đặc trưng môi trường sống của 01 loài bọ cạp phù hợp với điều kiện nuôi tại Trung tâm Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Việt Nam và cứu hộ động thực vật (Phong Điền, Thừa Thiên Huế).

Kết quả chính của đề tài

- Về khoa học:
+ Đã xác định danh sách thành phần các loài bọ cạp ở Việt Nam bao gồm 35 loài, 12 giống, 6 họ. Trong đó 26 loài (74,3%) mới chỉ ghi nhận có ở Việt Nam, có thể là những loài là đặc hữu.
+ Đã ghi nhận phân bố của các loài bọ cạp ở Việt Nam, xác định hiện trạng bảo tồn của 2 loài bọ cạp.
+ Đã xác định được đặc trưng môi trường sống của 01 loài bọ cạp phù hợp với điều kiện nuôi tại Trung tâm Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Việt Nam và cứu hộ động thực vật (Phong Điền, Thừa Thiên Huế). 
+ Đã đề xuất giải pháp phát triển và khai thác hợp lý, sử dụng bền vững 3 loài bọ cạp có ý nghĩa ở Việt Nam.
- Về ứng dụng:
+ Kết quả đề tài góp phần nâng cao giá trị đa dạng sinh học ở Việt Nam: phát hiện và công bố 1 loài mới cho khoa học;
+Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp những thông tin mới và quan trọng và rất cần thiết làm cơ sở để sử dụng tài nguyên bọ cạp phục vụ phát triển kinh tế, ứng dụng trong y dược học, bảo vệ sức khoẻ cộng đồng;
+ Từ các kết quả thu được từ đề tài, triển khai các công việc tiếp theo: chích xuất nọc, tìm kiếm được các hoạt chất trong nọc bọ cạp có hoạt tính sinh học ứng dụng trong y dược học (hoạt chất giảm đau, kháng viêm để bào chế cồn xoa bóp có thể thay thế cồn xoa bóp sản xuất từ mật gấu);
+ Góp phần trong y dược học trong việc nghiên cứu các hoạt chất có hoạt chất sinh học từ nọc động vật làm nguồn nguyên liệu sản xuất các loại thuốc đặc hiệu.

Những đóng góp mới

- Đã đưa ra một bức tranh tổng thể về khu hệ bọ cạp ở Việt Nam với 35 loài, 12 giống, 6 họ. Trong đó 26 loài (74,3%) mới chỉ ghi nhận có ở Việt Nam, có thể là những loài là đặc hữu.
- Đã phát hiện 01 loài bọ cạp mới cho khoa học trong hang động ở VQG Phong Nha Kẻ Bàng, Quảng Bình.
- Đã đưa ra quy trình kỹ thuật nuôi thử nghiệm 01 loài bọ cạp tại Trung tâm Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên Việt Nam và cứu hộ động thực vật (Phong Điền, Thừa Thiên Huế).
- Đã đưa ra đề xuất giải pháp phát triển và khai thác hợp lý, sử dụng bền vững 3 loài bọ cạp có ý nghĩa ở Việt Nam.

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:

- Các bài báo đã công bố (liệt kê)
1. Dinh-Sac Pham & Wilson R. Lourenco, 2025. History of study, updated checklist and distribution of scorpions (Arachnida: Scorpiones) from Vietnam. Zootaxa (Accepted).
2. Dinh-Sac Pham & Wilson R. Lourenco, 2025. A new cave-dwelling species of Liocheles Sundevall, 1833 (Scorpiones, Hormuridae) from Vietnam. Biodiversity Data Journal (Accepted).
3. Van-Tang Duong, Thi-Viet-Thanh Tran, Thi-Hang Tran, Van-Mien Nguyen, Thuy-Vi Phan & Dinh-Sac Pham,  2025. Genetic diversity of Scorpions in Thien Duong and Tien Son caves base on mitochondrial COI gene analysis. Vietnam Journal of Biotechnology (Accepted).
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ)
+ Bộ mẫu vật bao gồm 69 mẫu (16 loài) theo quy định của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, được lưu giữ tại Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam.
+ Quy trình kỹ thuật nuôi thử nghiệm 1 loài bọ cạp đã được hội đồng cơ sở nghiệm thu.
+ Báo cáo giải pháp phát triển, khai thác, sử dụng bền vững 03 loài bọ cạp có ý nghĩa ở Việt Nam

 

Ảnh nổi bật đề tài
1781078736520-6. Ảnh loài bọ cạp mới cho khoa học Liocheles sp.jpg