Thông tin Đề tài

Tên đề tài Đánh giá tác động của Biến đổi khí hậu và lớp phủ bề mặt đến sự phân bố và đa dạng của các loài dơi ở Việt Nam
Mã số đề tài KHCBTĐ.02/22-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Sinh học
Thuộc Danh mục đề tài Khoa học cơ bản
Họ và tên TS. Trần Anh Tuấn
Thời gian thực hiện 01/01/2022 - 31/12/2025
Tổng kinh phí 1.500 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại A
Mục tiêu đề tài

Với việc sử dụng đối tượng nghiên cứu là các loài dơi ở Việt Nam - một trong những nhóm thú có vai trò sinh thái quan trọng và có thể dùng làm vật chỉ thị, đại diện cho sự đa dạng sinh học (ĐDSH). Mục tiêu của nhiệm vụ đề xuất bao gồm:
-    Đánh giá được sự đa dạng và phân bố của các loài dơi ở Việt Nam.
-    Đánh giá được ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và lớp phủ bề mặt đến phân bố và đa dạng các loài dơi ở Việt Nam.

Kết quả chính của đề tài

Đề tài đã thực hiện điều tra, khảo sát bổ sung dữ liệu tại một số khu vực nghiên cứu và đã thực hiện việc phân tích, xử lý dữ liệu, xây dựng mô hình phân bố loài với các kịch bản biến đổi khí hậu, lớp phủ/sử dụng đất và đã đạt được các kết quả cụ thể như sau:
-    Chuẩn hóa, xây dựng bộ dữ liệu GIS phục vụ xây dựng mô hình phân bố loài.
-    Xây dựng được các Bản đồ đa dạng dơi Việt Nam ở thời điểm hiện tại và dự báo cho năm 2050.
-    Tổng hợp, xử lý và phân tích các nguồn dữ liệu, đánh giá hiện trạng đa dạng và phân bố của các loài dơi theo các vùng sinh thái khác nhau ở Việt Nam.
-    Trên cơ sở phân tích dữ liệu từ mô hình phân bố loài đã đưa ra các dự báo ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, lớp phủ bề mặt đến phân bố và đa dạng dơi ở Việt Nam với các kịch bản khác nhau.
-    Xác định các khu vực trọng điểm về ĐDSH dơi, đề xuất các khu vực thích hợp ưu tiên bảo tồn trên cơ sở phân tích không gian.
 

Những đóng góp mới

-    Kết quả điều tra, khảo sát thực địa đã bổ sung thêm dữ liệu phân bố các loài dơi, xây dựng được bộ dữ liệu GIS chuyên biệt cho nhóm dơi.
-    Lần đầu tiên triển khai mô hình phân bố dơi ở quy mô toàn Việt Nam dưới tác động của BĐKH và thay đổi lớp phủ bề mặt. Sử dụng các kỹ thuật GIS và viễn thám kết hợp dữ liệu về môi trường để mô hình hóa sự phân bố và biến động không gian của các loài dơi.
-    Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị học thuật mà còn có khả năng ứng dụng trong công tác quản lý, quy hoạch và bảo tồn tài đa dạng sinh học.

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:

-    Các bài báo đã công bố: 05 bài
Tuan, L.Q., Thong, V.D., Son, N.T. et al. Potential individual and interactive effects of climate and land-cover changes on bats and implications for conservation planning: a case study in Vietnam. Biodivers Conserv 32, 4481–4508 (2023). https://doi.org/10.1007/s10531-023-02709-5 (SCIE, Q1)
Tuan LQ, Tu VT, Tuan TA, Thong VD, Son NT, Luong NT, et al. Habitat prioritization for bat conservation: A case study in Vietnam. PLoS One 20(9):e0331094 (2025). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0331094 (SCIE, Q1)
Hassanin, A., Tu, V.T., Görföl, T., Ngon, L.Q., Pham, P.V., Hang, C.T., Tuan, T.A., Prot, M., Simon‐Lorière, E., Kemenesi, G., Tóth, G.E., Moulin, L., Wurtzer, S. Phylogeography of horseshoe bat sarbecoviruses in Vietnam and neighbouring countries. Implications for the origins of SARS ‐ CoV and SARS ‐ CoV ‐2. Molecular Ecology 2024, 33 (18), pp.e17486. https://doi.org/10.1111/mec.17486 (SCIE, Q1)
Nojiri T, Werneburg I, Tu VT, Fukui D, Takechi M, Iseki S, Furutera T, Koyabu D. 2023. Timing of organogenesis underscores the evolution of neonatal life histories and powered flight in bats. Proc. R. Soc. B 290: 20221928. https://doi.org/10.1098/rspb.2022.1928 (SCIE, Q1)
Lê Quang Tuấn, Trần Anh Tuấn, Vương Tân Tú, Lê Minh Hạnh, Chu Thị Hằng (2025). Sử dụng GIS để nghiên cứu phân bố dơi ở vùng đông bắc Việt Nam: Ứng dụng trong thiết kế khu vực ưu tiên bảo tồn. Hội nghị Khoa học Đa dạng sinh học và các chất có hoạt tính sinh học vì sự phát triển bền vững (2025) 98 – 108.
-    Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ): Được lưu giữ tại Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN VN gồm:
•    Báo cáo tổng hợp và báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện Đề tài
•    Sản phẩm 1: Bộ dữ liệu GIS của đề tài (gồm: Các lớp dữ liệu nền, sinh khí hậu, vị trí phân bố các loài dơi, lớp phủ bề mặt, tiềm năng phân bố các loài dơi cho thời điểm hiện tại và năm 2050, các khu vực cần ưu tiên bảo vệ…)
•    Sản phẩm 2: Bộ bản đồ đa dạng dơi Việt Nam, tỷ lệ 1/1.000.000.
•    Sản phẩm 3: Báo cáo hiện trạng đa dạng và phân bố của các loài dơi ở Việt Nam.
•    Sản phẩm 4: Báo cáo dự báo ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và lớp phủ bề mặt đến phân bố và đa dạng các loài dơi ở Việt Nam, đề xuất các khu vực thích hợp ưu tiên bảo tồn.

Ảnh nổi bật đề tài
1778487533884-TrananhTuan.png