Thông tin Đề tài

Tên đề tài Tổng hợp và hoạt tính kháng u in vivo của dẫn xuất zerumbone: (2E,6Z,10E)-6-((benzo[d]thiazol-2-ylthio)methyl)-2,9,9-trimethylcycloundeca-2,6,10-trienone Zethiazole
Mã số đề tài VAST04.01/23-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Hoá học
Thuộc Danh mục đề tài Hướng Đa dạng sinh học và các hợp chất có hoạt tính sinh học (VAST04)
Họ và tên TS. Lưu Văn Chính
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 30/06/2025
Tổng kinh phí 600 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại A
Mục tiêu đề tài

- Xây dựng qui trình tổng hợp dẫn xuất (Zethiazole) ổn định qui mô 2 g/mẻ.
- Xác định độc tính cấp, hoạt tính kháng u in vivo và xây dựng tiêu chuẩn cơ sở của (Zethiazole) tổng hợp được.

Kết quả chính của đề tài

-    Về khoa học:
-    Đã xác định hàm lượng zerumbone trong tinh dầu gừng gió là 56,43% và phân lập zerumbone với độ sạch 97%. Hiệu suất thu hồi zerumbone là 80%.
-    Đã chuyển hóa zerumbone thành chất trung gian 7-bromzerunbone với hiệu suất toàn lượng ở cả quy mô 1g/mẻ và 5g/mẻ.
-    Đã tổng hợp được zethiazole ở cả quy mô phòng thí nghiệm và quy mô 2g/mẻ. Quy trình tổng hợp ổn định với hiệu suất 71%. Cấu trúc của zethiazole được minh chứng bằng các dữ liệu phổ 1H-NMR và 13C-NMR. Zethiazole tổng hợp có độ sạch 96,03% xác định bằng HPLC.
-    Đã đánh giá hoạt tính gây độc tế bào in vitro của zethiazole trên 3 dòng tế bào ung thư người gồm HepG2, A549 và Hela. Kết quả cho thấy zethiazole thể hiện hoạt tính mạnh với cả 3 dòng tế bào thử nghiệm với các giá trị IC50 lần lượt là 0,98; 1,03 và 1,45 µg/mL, mạnh hơn zerumbone khoảng 10 lần.
-    Đã xác định được độc tính cấp LD50 của zethiazole. Kết quả cho thấy zethiazole không độc ở mức lưu 5000 mg/kg thể trọng chuột theo đường uống.
-    Đã đánh giá hoạt tính kháng u phổi in vivo của zethiazloe. Kết quả chỉ ra rằng ở các liều 50mg/kg,10mg/kg và 200mg/kg thể trọng, zethiazole chưa thể hiện rõ ràng hoạt tính kháng u. Các đánh giá huyết học cho thấy zethiazole không gây ảnh hưởng đến chức năng gan, chức năng thận và sinh hóa máu của chuột thí nghiệm.
-    Từ zerumbone, đề tài đã tổng hợp được 17 dẫn chất mới của zerumbone và đánh giá hoạt tính gây độc tế bào trên 1 số dòng tế bào ung thư. Kết quả cho thấy hầu hết các dẫn chất này đề thể hiện hoạt tính gây độc tế bào in vitro mạnh hơn zerumbone. Kết quả này đã được đăng tải trên 2 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCI-E: Biodiversity and Chemistry 2024 và Journal of Chemical Research 2024; và 01 bài báo đăng trong kỷ yếu Hội nghị quốc gia.

Những đóng góp mới

-    Đây là lần đầu tiên, một dẫn xuất zerumbone với 2-mercaptobenzothiazole được tổng hợp và nghiên cứu hoạt tính kháng u in vivo. Ngoài ra, mười bảy dẫn xuất mới khác của zerumbone cũng đã được tổng hợp thành công và đánh giá hoạt tính gây độc tế bào đối với một số dòng tế bào ung thư ở người

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:

- 6 g thiazole có độ tinh khiết 96.03%
- Báo cáo về qui trình tổng hợp zethiazole qui mô PTN và qui mô 2 g/mẻ.
- Kết quả đánh giá hoạt tính gây độc tế bào in vitro. Kết quả xác định độc tính cấp LD50, báo cáo tác động của zethiazole đến chức năng gan, thận và các chỉ số sinh hóa đi kèm. Kết quả đánh giá hoạt tính kháng u phổi của zethiazole. 
- Các bài báo đã công bố (liệt kê)
1. Hung Truong, N., Hung Nguyen, P., Nghi Do, H., Ha Nguyen, X., Loc Vu, T., Hai Pham, T., Trang Luu, H., Cuong Nguyen, M., & Luu, V. C*. (2024). Synthesis and Cytotoxic Activities of Novel Ether Conjugates of Dihydroartemisinin and Zerumbone: Evidenced by Integrating Network Pharmacology and In Vitro Assay. Chemistry & Biodiversity. https://doi.org/10.1002/cbdv.202401571
2. Truong NH, Le MH, Luu HT, Vu TC, Pham VC, Luu VC*. New derivatives based on zerumbone scaffold as anticancer inhibitors: Synthesis, in vitro anticancer evaluation, docking, and MD simulation studies. Journal of Chemical Research. 2025;49(1). doi:10.1177/17475198241312456
3. Trương Ngọc Hùng, Nguyễn Mạnh Cường, Lê Minh Hà, Vũ Thị Hà, TRần Thị Hồng Hà, Đỗ Thị Phương, Lưu Văn Chính. Phát triển quy trình thử nghiệm tổng hợp hoạt chất zethiazole, một dẫn xuất của zerumbone tiềm năng ứng dụng trong hỗ trợ điều trị ung thư. 2025, 141-148. Tuyển tập báo cáo Hội nghị “Thương mại hóa kết quả nghiên cứu: Cơ hội và giải pháp”, NXB KHTN và Công nghệ.

Ảnh nổi bật đề tài
1769757961304-Luuvanchinh.png