Thông tin Đề tài

Tên đề tài Nghiên cứu phân bố thảm cỏ biển và đa dạng gen của các quần thể cỏ Lá dừa (Enhalus acoroides) tại vùng biển Tây Nam Việt Nam
Mã số đề tài VAST04.09/23-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Hải dương học
Thuộc Danh mục đề tài Hướng Đa dạng sinh học và các hợp chất có hoạt tính sinh học (VAST04)
Họ và tên ThS. Nguyễn Nhật Như Thủy
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 31/12/2024
Tổng kinh phí 600 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại B
Mục tiêu đề tài

Nghiên cứu này nhằm cập nhật diện tích phân bố các thảm cỏ biển tại vùng biển Tây Nam Việt Nam (vịnh Thái Lan) và mức độ đa dạng gen của loài cỏ biển Enhalus acoroides phục vụ việc đánh giá tình trạng sức khỏe hướng đến phục hồi thảm cỏ biển tại vùng nghiên cứu

Kết quả chính của đề tài

-    Về khoa học: 
+ Đề tài đã cập nhật tổng diện tích cỏ biển vùng biển Tây Nam Việt Nam đạt 7.362 ha, tăng hơn 50 ha so với các nghiên cứu trước đây do nghiên cứu bổ sung tại những đảo nhỏ thuộc quần đảo Hải Tặc, quần đảo Bà Lụa và đảo Lại Sơn. 
+ Về phương diện đa dạng loài cỏ biển vùng biển Tây Nam, nhờ vào kết hợp phân tích hình thái lá Halophila và chỉ thị phân tử ITS1–5.8S-ITS2, hai loài Halophila decipiens và H. major SL type được ghi nhận bổ sung cho thành phần loài cỏ biển tại vùng biển này. Tổng số loài cỏ biển tại vùng biển này đã được cập nhật lên 10 loài. 
+ Về phương diện đa dạng gen của các quần thể cỏ Lá dừa, kết quả phân tích bằng 12 loci của chỉ thị SSRs cho 4 quần thể thuộc vùng biển Tây Nam và 5 quần thể thuộc vùng biển Nam Trung Bộ cho thấy: Có mối tương quan thuận giữa khoảng cách kiểu gen và khoảng cách địa lý, chín quần thể này có xu hướng hình thành hai nhóm phụ thuộc vào khu vực phân bố là biển Tây Nam và vùng ven bờ Nam Trung Bộ. Dựa vào khả năng đóng góp nguồn gen, hai quần thể tại Khánh Hòa (Hòn Khói, Cam Ranh) cần được ưu tiên bảo vệ.
-    Về ứng dụng: Trong nghiên cứu này, lần đầu tiên cấu trúc bậc hai ITS2 của chi Halophila đã được xây dựng. Cấu trúc này đã được ứng dụng vào việc phân biệt các loài chị em Halophila ovalis, H. major, H. minor, và H. nipponica trong chi Halophila và đánh giá sự khác biệt của loài Halophila ovalis theo khu vực phân bố địa lý trên thế giới. Thêm vào đó, đề tài đã thu thập và lưu trữ mẫu vật của loài Halophila decipiens (VMO234) tại vùng biển Tây Nam mà những công bố trước đây chưa ghi nhận. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho việc đánh giá “sức khỏe” thảm cỏ biển của loài cỏ Lá dừa tại Việt Nam dựa trên bộ chỉ thị đa dạng gen, từ đó góp phần định hướng cho công tác quản lý, bảo tồn cũng như phục hồi hệ sinh thái thảm cỏ biển trong các nghiên cứu/chương trình trong tương lai.
-    Về khoa học: 
+ Đề tài đã cập nhật tổng diện tích cỏ biển vùng biển Tây Nam Việt Nam đạt 7.362 ha, tăng hơn 50 ha so với các nghiên cứu trước đây do nghiên cứu bổ sung tại những đảo nhỏ thuộc quần đảo Hải Tặc, quần đảo Bà Lụa và đảo Lại Sơn. 
+ Về phương diện đa dạng loài cỏ biển vùng biển Tây Nam, nhờ vào kết hợp phân tích hình thái lá Halophila và chỉ thị phân tử ITS1–5.8S-ITS2, hai loài Halophila decipiens và H. major SL type được ghi nhận bổ sung cho thành phần loài cỏ biển tại vùng biển này. Tổng số loài cỏ biển tại vùng biển này đã được cập nhật lên 10 loài. 
+ Về phương diện đa dạng gen của các quần thể cỏ Lá dừa, kết quả phân tích bằng 12 loci của chỉ thị SSRs cho 4 quần thể thuộc vùng biển Tây Nam và 5 quần thể thuộc vùng biển Nam Trung Bộ cho thấy: Có mối tương quan thuận giữa khoảng cách kiểu gen và khoảng cách địa lý, chín quần thể này có xu hướng hình thành hai nhóm phụ thuộc vào khu vực phân bố là biển Tây Nam và vùng ven bờ Nam Trung Bộ. Dựa vào khả năng đóng góp nguồn gen, hai quần thể tại Khánh Hòa (Hòn Khói, Cam Ranh) cần được ưu tiên bảo vệ.
-    Về ứng dụng: Trong nghiên cứu này, lần đầu tiên cấu trúc bậc hai ITS2 của chi Halophila đã được xây dựng. Cấu trúc này đã được ứng dụng vào việc phân biệt các loài chị em Halophila ovalis, H. major, H. minor, và H. nipponica trong chi Halophila và đánh giá sự khác biệt của loài Halophila ovalis theo khu vực phân bố địa lý trên thế giới. Thêm vào đó, đề tài đã thu thập và lưu trữ mẫu vật của loài Halophila decipiens (VMO234) tại vùng biển Tây Nam mà những công bố trước đây chưa ghi nhận. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho việc đánh giá “sức khỏe” thảm cỏ biển của loài cỏ Lá dừa tại Việt Nam dựa trên bộ chỉ thị đa dạng gen, từ đó góp phần định hướng cho công tác quản lý, bảo tồn cũng như phục hồi hệ sinh thái thảm cỏ biển trong các nghiên cứu/chương trình trong tương lai.

 

Những đóng góp mới

Những đóng góp mới của đề tài: 
- Lần đầu hoàn thiện được sơ đồ phân bố cỏ biển vùng biển Tây Nam và ước tính được diện tích cỏ biển cho khu vực này; 
- Cập nhật loài Halophila decipiens và Halophila major SL type tại quần đảo Hải Tặc và đảo Lại Sơn; 
- Đánh giá mức độ đa dạng gen của toàn bộ quần thể cỏ Lá dừa tại Việt Nam.


***  Sản phẩm cụ thể giao nộp:

- Danh sách các bài báo đã công bố: 
    Nguyen-Nhat, N. T., Lau, V. K., Nguyen, X. T., Nguyen, T. H., Nguyen, M. N. T., Dao, V. H., & Nguyen, X. V. (2024). Baseline study on the seagrass distribution and species diversity of the seagrass at West Sea (Viet Nam) with integrated approaches. Regional Studies in Marine Science, 77, 103654. Doi: 10.1016/j.rsma.2024.103654
    Nguyen- Thi, X. T., Nguyen-Nhat, N. T, Nguyen, T. H., Nguyen, M. L., Cao, V. L, Nguyen, M. N. T., Dao, V. H., & Nguyen, X. V. (2024). Characterizing of ITS2 secondary structures reveals the geographical differentiation of seagrass Halophila ovalis (Hydrocharitaceae) in the world. Vietnam Journal of Marine Science and Technology, 24 (4): 387-398. Doi: 10.15625/1859-3097/20455
- Các sản phẩm cụ thể: 
+ 04 sơ đồ phân bố thảm cỏ biển tại 2 khu vực ở vùng biển Tây Nam; 
+ 01 bộ số liệu đa dạng gen của cỏ Lá dừa dựa trên 12 loci; 
+ 01 bộ số liệu về dịch chuyển dòng gen giữa 9 quần thể;
+  8 trình tự gen ITS1-5,8S- ITS 2 của loài Halophila ovalis (2), H. major SL type (2), H. decipiens (4) tại vùng biển Tây Nam đã đăng ký trên Ngân hàng Gen.

Ảnh nổi bật đề tài
1764907102599-Như Thủy.png