Thông tin Đề tài

Tên đề tài Điều tra, nghiên cứu đặc điểm sinh học, hóa học và hoạt tính sinh học từ 3 loài có cụm hoa trên ngọn thân có lá trong chi Gừng (Zingiber Mill.) ở Việt Nam
Mã số đề tài VAST04.05/23-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Sinh học
Thuộc Danh mục đề tài Hướng Đa dạng sinh học và các hợp chất có hoạt tính sinh học (VAST04)
Họ và tên TS. Nguyễn Phương Hạnh
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 31/12/2025
Tổng kinh phí 589.500.000 đồng
Xếp loại Đạt loại B
Mục tiêu đề tài

xây dựng cơ sở dữ liệu về mặt sinh học, thành phần hóa học và đánh giá tiềm năng sử dụng các chất có hoạt tính sinh học của 3 loài Gừng đặc hữu có cụm hoa trên ngọn thân có lá trong chi Gừng ở Việt Nam (Gừng bọc da - Zingiber pellitum Gagnep., Gừng lá hẹp - Zingiber atroporphyreus Škorničk. & Q.B. Nguyễn và Gừng hoa rủ - Zingiber cardiocheilum Škorničk. & Q.B. Nguyễn). Đề xuất giải pháp phát triển và sử dụng bền vững nguồn gen các loài Gừng đặc hữu nêu trên.

Kết quả chính của đề tài

-    Về khoa học: 
+ Các dẫn liệu về đặc điểm sinh học, sinh thái và phân bố loài Gừng bọc da - Zingiber pellitum Gagnep., Gừng lá hẹp - Zingiber atroporphyreus Škorničk. & Q.B. Nguyễn và Gừng hoa rủ - Zingiber cardiocheilum Škorničk. & Q.B. Nguyễn) ở KBTTN Bình Châu Phước Bửu, VQG Xuân Sơn và Tam Đảo. Đề xuất biện pháp bảo tồn.
+ Các dẫn liệu về hóa học và hoạt tính của tinh dầu 3 loài nghiên cứu: xác định nhóm chất chính là monoterpen chiếm ưu thế ở loài Gừng lá hẹp (96.80%) và Gừng hoa rủ (87.29%) và loài Gừng bọc da nổi trội với nhóm hợp chất sesquiterpen (61%). Cả 3 loài đều có khả năng  kháng vi sinh vật gam âm, dương và nấm tùy thuộc vào từng chủng và nồng độ thử nghiệm.
+ Đã phân lập được 9 hợp chất từ loài Gừng bọc da - Zingiber pellitum Gagnep. gồm: vanillin; vanilic acid; daucosterol; (+)-α-viniferine; (2S,4aS)-2-hydroxy-1,1,4a,7-tetramethyl-8-vinyl-2,3,4,4a,10,10a-hexahydrophenanthren-9(1H)-one; meranzin hydrate; rhamnocitrin 3 -rhamnoside và 2 hợp chất mới là diarylheptanoid zingiberpyrans A và B, trong số đó thì hợp chất rhamnocitrin 3 - rhamnoside thể hiện mạnh nhất về khả năng ức chế sản sinh NO với giá trị IC50 = 49,68±2,37μg/ml và tác dụng gây độc trên cả 3 dòng tế bào ung thư phổi (A549), ung thư vú (MCF-7), ung thư gan (Hep3B), trong khi đó hợp chất zingiberpyrans A và B thể hiện hoạt tính yếu hơn.
-    Về ứng dụng: Kết quả của đề tài là những đóng góp quan trọng trong việc đánh giá toàn diện hơn về giá trị nhóm gừng có cụm hoa trên ngọn thân có lá ở Việt Nam. Đây là cơ sở khoa học để bảo tồn và phát triển bền vững các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ các loài nghiên cứu, đặc biệt loài Zingiber pellitum.

 

Những đóng góp mới

Những đóng góp mới của đề tài: 
+ Bổ sung dẫn liệu về sinh học và đề xuất các biện pháp bảo tồn với 3 loài gừng có cụm hoa trên ngọn thân có lá được nghiên cứu.
+ Lần đầu tiên nghiên cứu về thành phần hóa học tinh dầu loài Gừng lá hẹp và Gừng hoa rủ.  Lần đầu tiên nghiên cứu về hoạt tính sinh học tinh dầu cả 3 loài Gừng bọc da, Gừng lá hẹp và Gừng hoa rủ.
+ Lần đầu tiên nghiên cứu hoạt tính dịch chiết tổng của 3 loài. Lần đầu nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học loài Gừng bọc da. Chất zingiberpyrans A và B là 2 hợp chất mới lần đầu tiên được phân lập trong tự nhiên. 

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:
- Tạp chí quốc tế: 02
+ Nguyen Phuong Hanh, Nguyen Sinh Khang, Bui Van Thanh, Nguyen Quoc Binh & Isiaka Ajani Ogunwande (2023). Chemical constituents of essential oils from the leaves, stems and roots of Zingiber pellitum Gagnep. (Zingiberaceae) from Vietnam, and their diversity, Journal of Essential Oil Bearing Plants, 26 (4) 2023 pp 937 - 945.
+ Nguyen Phuong Hanh, Nguyen Thi Thu Minh, Nguyen Thu Uyen, Do Hoang Giang, Nguyen Quoc Binh, and Nguyen Tien Dat. Phenolic compounds from the rhizomes of Zingiber pellitum. Arkivoc 2024 (7) 202412332 
- Tạp chí trong nước(VAST2): 02
+ Nguyen Phuong Hanh, Nguyen Thi Hien, Nguyen Quoc Binh, Dinh Thi Thu Thuy (2023). Academia Journal of Biology, 45 (4), 83-92
+ Nguyen Phuong Hanh, Nguyen Sinh Khang, Nguyen Quoc Binh (2025). Chimical constituents of essential oil of the endemic Zingiber species (Zingiberaceae) in VietNam, Academia Journal of Biology, 47 (1): 141-150
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (liệt kê)
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ): 01 bộ mẫu tiêu bản (3 số hiệu) của 03 loài Gừng bọc da, Gừng lá hẹp và Gừng hoa rủ đã được cố định trên bìa cứng để bảo quản. Bộ mẫu này được lưu  giữ tại Viện Sinh học.

Kiến nghị

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về kỹ thuật nhân giống, nhằm tăng số lượng, chất lượng quần thể và quy trình tách chiết các chất có hoạt tính hiệu quả làm nguyên liệu chăm sóc sức khỏe.

 

Ảnh nổi bật đề tài
1764904921513-phuonghanh1.jpg