Thông tin Đề tài

Tên đề tài Phát triển nhóm nghiên cứu xuất sắc hạng I về ứng dụng các phương pháp phân tích hiện đại trong nghiên cứu chất lượng và an toàn thực phẩm
Mã số đề tài NCXS01.02/23-25
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao
Thuộc Danh mục đề tài Chương trình phát triển các nhóm nghiên cứu xuất sắc tại Viện Hàn lâm
Họ và tên PGS.TS. Nguyễn Tiến Đạt
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 30/06/2026
Tổng kinh phí 5.960 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại A
Mục tiêu đề tài

- Nâng cao năng lực trong nghiên cứu trên cơ sở các trang thiết bị đã được đầu tư góp phần tăng cường chất lượng an toàn thực phẩm và phát triển nông nghiệp bền vững.
- Xây dựng các bộ dữ liệu về thành phần hóa học của một số loại nông sản, thực phẩm phục vụ công tác nghiên cứu, truy xuất nguồn gốc và đánh giá chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Kết quả chính của đề tài
- Nhiệm vụ đã xây dựng được các bộ dữ liệu về thành phần dinh dưỡng, nguyên tố kim loại, kim loại nặng, tinh dầu và các nhóm chất chuyển hóa thứ cấp của nhiều nhóm nông sản, thực phẩm và dược liệu, bao gồm rau ăn lá, ngũ cốc, hạt có dầu, quả, thực phẩm có nguồn gốc từ thịt và một số loài thực vật có giá trị sinh học. Các kết quả cho thấy nhiều nguyên liệu khảo sát có giá trị dinh dưỡng tốt, chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học đáng chú ý và nhìn chung không ghi nhận nguy cơ đáng kể về ô nhiễm kim loại nặng.
- Đối với nhóm rau, củ, quả và trà dược liệu, nhiệm vụ đã làm sáng tỏ thành phần hóa học của nhiều loài thực vật có giá trị, phát hiện một số hợp chất mới và xác định các hoạt chất có tiềm năng chống oxy hóa, kháng viêm, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và chống ung thư. Một số quy trình chiết xuất và làm giàu hoạt chất cũng đã được tối ưu hóa, tạo cơ sở cho việc khai thác, phát triển các sản phẩm thực phẩm chức năng và dược liệu có nguồn gốc tự nhiên.
- Nhiệm vụ cũng đã đánh giá được ảnh hưởng của các yếu tố môi trường, điều kiện chế biến và bảo quản đến chất lượng thực phẩm. Kết quả cho thấy điều kiện sinh thái, đặc biệt là đặc tính đất, có ảnh hưởng rõ rệt đến sự tích lũy các hợp chất chuyển hóa thứ cấp trong thực vật. Trong quá trình hun khói, việc sử dụng nhiên liệu có lẫn nhựa, đặc biệt là PVC, làm tăng nguy cơ hình thành các chất ô nhiễm hữu cơ bền. Trong bảo quản thực phẩm nóng bằng bao bì nhựa, một số bisphenol có thể thôi nhiễm vào thực phẩm, phụ thuộc vào loại bao bì, nền thực phẩm và thời gian tiếp xúc.
- Ngoài ra, nhiệm vụ đã xây dựng được một số mô hình phân loại và xác thực thực phẩm dựa trên dấu vân tay hóa học, kết hợp FTIR, ICP-MS và phân tích đa biến. Các mô hình này có tiềm năng ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc, phát hiện gian lận thương mại và kiểm soát chất lượng thực phẩm.
Những đóng góp mới
- Xây dựng được các bộ dữ liệu về thành phần hóa học, thành phần dinh dưỡng, kim loại nặng và/hoặc hoạt tính sinh học của một số nhóm nông sản, thực phẩm và dược liệu tiêu biểu, gồm: rau húng quế, rau khúc, lạc, vừng, bưởi, xoài, dứa dại, dứa thơm, dứa gỗ, trà hoa vàng, bảy lá một hoa và lá đắng.
- Phát hiện 02 hợp chất mới thuộc khung benzofuran từ lá dứa dại (Pandanus tectorius), gồm Pandanusfuran A và Pandanusfuran B.
- Ghi nhận lần đầu một số hợp chất từ loài Pandanus tectorius và/hoặc chi Pandanus, góp phần bổ sung dữ liệu hóa học và hóa phân loại cho chi này.
- Lần đầu tiên phát hiện nhóm hợp chất megastigmane trong thành phần hóa học của lá dứa gỗ (Pandanus odoratissimus); trong đó, hợp chất (6R,9R)-3-oxo-α-ionol-β-D-glucopyranoside được ghi nhận lần đầu trong chi Pandanus.
- Phát hiện 03 hợp chất glycoside mới từ trà hoa vàng (Camellia flava), gồm hai saponin triterpen mới là Camelliaursanoside A và Camelliaoleanoside A, cùng một flavonoid glycoside mới là Camelliakaempferoside A.
- Phát hiện 01 saponin steroid mới từ cây bảy lá một hoa (Paris vietnamensis), được đặt tên là Parisvietnamoside A.
- Phát hiện 01 saponin steroid khung stigmastane mới từ cây lá đắng (Vernonia amygdalina), được xác định là 28-epi-vernoramyoside D.
- Xây dựng được mô hình thử nghiệm đánh giá sự hình thành và tích lũy các chất ô nhiễm hữu cơ bền, gồm PAHs, PCBs và PCDD/Fs, trong quá trình chế biến thực phẩm bằng phương pháp hun khói.
- Xây dựng được mô hình thử nghiệm đánh giá sự thôi nhiễm các hợp chất bisphenol từ bao bì nhựa vào thực phẩm nóng trong quá trình bảo quản, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho kiểm soát an toàn thực phẩm
 
*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:
- Các bài báo đã công bố:
Các công bố trên tạp chí quốc tế
 
- Các công bố trên tạp chí quốc gia:
 
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích:
 
- Các sản phẩm đào tạo:
Hỗ trợ đào tạo Thạc sĩ
 
 
Ảnh nổi bật đề tài
1792138672888-Picture1.jpg