| Kết quả chính của đề tài |
- Về khoa học: + Đã phát hiện 08 cao chiết từ 8 cây thuốc chọn lọc có tác dụng kháng viêm thông qua ức chế sản sinh NO và biểu hiện cytokine tiền viêm TNF-alpha. Kết quả đánh giá tác dụng kháng viêm cho thấy mẫu cao chiết lá Quýt hoi (MC04), cao rễ Nhó đông (MC03), cao rễ Xáo tam phân (MC06) và cao rễ Chanh rừng (MC25) là đối tượng tiềm để nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và tác dụng kháng viêm. Lần đầu tiên phát hiện, cao chiết lá Quýt hoi ức chế mạnh TNF-alpha và ức chế cytokine IL-6. Lần đầu tiên, cây thuốc Quýt hoi được xác định tên khoa học bằng phương pháp hình thái và xác định trình tự gen. Cây thuốc Quýt hoi có tên khoa học là Citrus × aurantium L. + Lần đầu tiên, chúng tôi chứng minh được cao ethanol 95% từ rễ cây Morinda longissima không độc và có tác dụng kháng viêm mạnh trên chuột. + Đã phân lập được 13 hợp chất gồm 3 hợp chất morindone, ostruthin và murrayafoline A và 10 hợp chất sạch phân lập từ lá loài Quýt hoi (Citrus × aurantium ) gồm tangeretin (QH1), 5-demethylnobiletin (QH2), nobiletin (QH3), hesperetin (QH ), hesperidin (QH5), 5-hydroxynoracronycine (QH6), citracridone I (QH7), sinensetin (QH8), naringenin (QH9), quercetin (QH10). Đã phát hiện hợp chất chính tangeratin (QH1) ức chế sản sinh TNF-alpha ở hai nồng độ 100 µM và 20 µM và hợp chất nobiletin (QH3) ức chế sản sinh TNF-alpha ở nồng độ 100 µM. + Lần đầu tiên, chứng minh tác dụng chống viêm của các hợp chất morindone, ostruthin và murrayafoline A trên mô hình đại thực bào đồng kích thích bởi tác nhân vi khuẩn và virus thông qua khả năng ức chế biểu hiện của cytokine TNF-alpha, IL-6, IL-10, ức chế biểu hiện một số gen (TLR3, MyD88, NF-κB, AHR, β-actin, Cyp1b1, ARID5A, Jnk, Stat1). + Đã nghiên cứu thành công quy trình tạo cao EtOH 95% từ lá Quýt hoi qui mô 15kg/mẻ. Đã xây dựng bản tiêu chuẩn cơ sở của cao chiết Quýt hoi và kiểm nghiệm các tiêu chuẩn đã xây dựng. Đã chứng minh cao chiết Quýt hoi không độc và có tác dụng kháng viêm. + Đã bào chế viên nang HL từ cao lá Quýt hoi, cao rễ nhó đông, curcumin, menthol và tá dược vừa đủ. Viên HL đảm bảo các tiêu chuẩn theo Dược điển Việt Nam V. Đã xây dựng bản tiêu chuẩn cơ sở của viên HL và kiểm nghiệm các tiêu chuẩn đã xây dựng. + Kết quả nghiên cứu độc tính cấp viên nang HL cho thấy không xác định được liều gây chết 50% số động vật thí nghiệm (LD50). Viên HL không gây độc tính bán trường diễn trên chuột cống trắng với liều 0,388 g/kg thể trọng chuột/ngày và liều 0,766 g/kg thể trọng chuột/ngày. Viên HL liều 400 mg/kg/ngày (tương ứng liều khoảng 4 viên/ngày ở người) có tác dụng chống viêm phổi gây ra do LPS ở chuột cống trắng. Viên HL làm giảm phù phổi thông qua tỷ lệ W/D của nhu mô phổi; giảm tình trạng viêm phổi thông giảm tổn thương phổi thông qua đánh giá mô bệnh học phổi; giảm tình trạng viêm phổi thông qua làm giảm lượng protein, giảm biểu hiện LDH và NOx trong dịch rửa phế quản và làm phù phổi thông qua đánh giá tỷ lệ khối lượng ướt/khô của phổi. Về ứng dụng: + Đã sản xuất thử nghiệm thành cao chế phẩm hỗ trợ điều trị viêm phổi từ lá Quýt hoi ở qui mô 15kg/mẻ và đạt các tiêu chuẩn theo dược điển V. + Đã sản xuất thử nghiệm thành công viên nang HL ở qui mô 1.000 viên/mẻ và đạt các tiêu chuẩn theo dược điển V. |
| Những đóng góp mới | + Lần đầu tiên, cây thuốc Quýt hoi được xác định tên khoa học bằng phương pháp hình thái và xác định gen. Cho thấy đây loài lai tạo mới của loài Citrus × aurantium L. + Đã chứng minh cao chiết loài Citrus × aurantium L, hợp chất chính tangeretin (QH1) và nobiletin (QH3) có tác dụng kháng viêm mạnh. + Lần đầu tiên, chúng tôi chứng minh được cao ethanol 95% từ rễ cây Morinda longissima không độc và có tác dụng kháng viêm mạnh trên chuột. + Lần đầu tiên, chứng minh tác dụng chống viêm của các hợp chất morindone, ostruthin và murrayafolien A trên mô hình đại thực bào đồng kích thích bởi tác nhân vi khuẩn và virus. + Lần đầu tiên, đã nghiên cứu bào chế thành công viên nang HL với thành phần chính cao cồn lá Citrus × aurantium không độc và có tác dụng giảm viêm phổi trên chuột. *** Sản phẩm cụ thể giao nộp: - Các bài báo đã công bố (liệt kê): 1. Hafidha Mehallah, Noureddine Djebli; Pham Ngoc Khanh, Nguyen Xuan Ha, Vu Thi Ha, Tran Thu Huong, Do Dinh Tung, Nguyen Manh Cuong; In silico and in vivo study of anti-inflammatory activity of Morinda longissima (Rubiaceae) extract and phytochemicals for treatment of inflammation-mediated diseases, Journal of Ethnopharmacology, 2024, 328, 118051. https://doi.org/10.1016/j.jep.2024.118051. SCIE, Q1, IF: 5.4 2. Trang Thu Tran, Nguyen Manh Cuong, Nguyen Xuan Ha, Taisuke Nakahama, and Nam Trung Nguyen, Murrayafoline A inhibits inflammatory cytokines in RAW264.7 cells stimulated with LPS and poly (I:C) by targeting the aryl hydrocarbon receptor, Bangladesh Journal of Pharmacology, 2025, 20(1), 35-39. SCIE, Q3, IF: 0.9. 3. Tran Thu Trang, Ta Minh Huyen, Vu Thi Tien, To Minh Nhat, Vu Thanh Loc, Tran Thu Huong, Nguyen Xuan Ha, Hai Pham-The, Nguyen Manh Cuong, Nguyen Trung Nam, Ostruthin targets IL-6 and downregulates Arid5a expression to inhibit cytokine production under TLR3-TLR4 cotriggering: in vitro and in silico studies, Natural Product Communications, 2025, 20(10), 1-10. DOI: 10.1177/1934578X251385033. Q3, SCIE, IF 1.4. 4. Tran Thu Huong, Vu Thanh Loc, Nguyen Xuan Ha, Vu Thi Ha, Pham Ngoc Khanh, Dinh Thi Thu Thuy, Tran Duc Binh, Tran The Bach, Nguyen Thi Phuong Trang, Tran Quoc Toan, Nguyen Manh Cuong, Anti-inflammatory components of the essential oil from the leaves of Citrus × aurantium L. based on network pharmacology study, Vietnam Journal of Chemistry, 2025, 63(992), https://doi.org/10.1002/vjch.70089. Q3. 5. Ta Thi Minh Huyen, Vũ Thị Tiến, Nguyen Trung Nam, Nguyen Manh Cuong, Tran Thu Trang, Morindone from Morinda longissima inhibits cytokine production in TLR-costimulated macrophage model potentially through JNK/NF-κB/STAT1, TNU Journal of Science and Technology, 2025, 230(13): 144–150. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.12969. - Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (liệt kê): 1) Sáng chế “ Quy trình phân lập hợp chất tangeretin có tác dụng kháng viêm từ cành và lá cây Quýt hoi (Citrus x aurantium L.) ”, số đơn: 2-2023-00370, ngày nộp đơn: 13/10/2024, quyết định chấp nhận đơn hợp lệ số 67243/QĐ/SHTT, ký ngày 15/12/2024. - Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ): + 5000 viên nang HL - Các sản phẩm khác (nếu có) + Hỗ trợ đào tạo 01 cử nhân đại học Bách Khoa (Nguyễn Ngọc Anh Thư, hệ quốc tế, trình bày luận văn bằng tiếng anh) |