Thông tin Đề tài

Tên đề tài Nghiên cứu các chất có hoạt tính gây độc tế bào từ loài sên biển Aplysia dactylomela Rang, 1828 ở vùng biển Quảng Ngãi
Mã số đề tài ĐLTE00.01/23-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Hoá học
Thuộc Danh mục đề tài Đề tài Độc lập trẻ cấp Viện
Họ và tên ThS, Phạm Thanh Bình
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 31/12/2025
Tổng kinh phí 500 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại A
Mục tiêu đề tài

- Phân lập và xác định cấu trúc hóa học các hợp chất từ loài sên biển Aplysia dactylomela
- Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất phân lập được trên 3 dòng tế bào ung thư ở người.

 

Kết quả chính của đề tài

- Thu mẫu, định danh loài sên biển A. dactylomela bằng phương pháp DNA.
- Từ dịch chiết methanol của loài sên biển A. dactylomela đã phân lập và xác định được cấu trúc hóa học của 12 hợp chất (AD1-AD12), trong đó  có tới 7 hợp chất mới, lần đầu tiên được công bố gồm: aplydactylonin D (AD6), aplydactylonin E (AD7), aplydactylonin F (AD8), aplydactylonin G (AD9), aplydactylonin H (AD10), aplydactylonin I (AD11) và aplydactylonin K (AD12).
- Đánh giá hoạt tính gây độc tế bào trên ba dòng tế bào ung thư ở người, gồm: ung thư phổi (A549), ung thư vú (MCF-7) và ung thư gan (HepG2).

 

Những đóng góp mới

- Phân lập và xác định được cấu trúc 7 hợp chất mới, lần đầu tiên được công bố, bao gồm: aplydactylonin D (AD6), aplydactylonin E (AD7), aplydactylonin F (AD8), aplydactylonin G (AD9), aplydactylonin H (AD10), aplydactylonin I (AD11) và aplydactylonin K (AD12). Trong đó có một chất diterpene có khung mới lần đầu được công bố là aplydactylonin D (AD6).
- Bảy hợp chất mới (AD6-AD12) đã được thử nghiệm trên ba dòng tế bào ung thư ở người là: ung thư phổi (A549), ung thư vú (MCF-7) và ung thư gan (HepG2). Trong đó có một hợp chất thể hiện hoạt tính mạnh là aplydactylonin G (AD9) với giá trị IC50 là 8,15 μM đối với dòng tế bào ung thư A549.

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:

- Các bài báo công bố (liệt kê):
[1] Pham Thanh Binh, Duong Thu Trang, Kieu Thi Phuong Linh, Nguyen Phuong Thao, Nguyen Chi Mai, Tran My Linh, Dang Vu Luong, Nguyen Hoai Nam, Nguyen Van Thanh, 2025, A novel diterpene and six new sesquiterpene from the sea hare Aplysia dactylomela. Organic & Biomolecular Chemistry, 23, pp. 8044-8052.
[2]. Pham Thanh Binh, Duong Thu Trang, Vu Thanh Trung, Kieu Thi Phuong Linh, Nguyen Phuong Thao, Nguyen Chi Mai, Tran My Linh, Nguyen Van Thanh, 2024, Cytotoxic constituents from the sea hare Aplysia dactylomela, Vietnam Journal of Marine Science and Technology. (Đã chấp nhận đăng).
- Các sản phẩm cụ thể (lưu giữ tại viện Hóa học) :
+ Hồ sơ thu mẫu, địa điểm thu mẫu và xác định loài bằng phương pháp hiện đại DNA.
+ Báo cáo phân lập 12 hợp chất từ sên biển A. dactylomela, và 12 hợp chất phân lập được.
+ Báo cáo xác định cấu trúc hóa học 12 hợp chất phân lập được từ sên biển A. dactylomela.
+Báo cáo đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư in vitro trên ba dòng tế bào ung thư ở người là: ung thư phổi (A549), ung thư vú (MCF-7) và ung thư gan (HepG2).

 

Kiến nghị

- Nghiên cứu thêm về thành phần hóa học cũng như hoạt tính gây độc tế bào từ loài sên biển A. dactylomela nhằm tìm kiếm các hợp chất có hoạt tính sinh học và ứng dụng trong điều trị bệnh ung thư.

 

Ảnh nổi bật đề tài
1770784394965-02.26. Phạm Thanh Bình.jpg