| Kết quả chính của đề tài | - Về khoa học:
+ Đã phát hiện năm cao chiết có tác dụng kháng viêm mạnh thông qua làm giảm mức độ biểu hiện cytokine tiền viêm IL-6 là cao chiết methanol loài Rheum officinale, cao methanol loài Dysoxylum tpongense, cao ethanol loài Morinda longissima, cao methanol loài Pinus krempfii và cao aceton loài Passiflora edulis. Đã phát hiện cao chiết cồn loài Paramingya trimera và cao methanol loài Rheum officinale ức chế yếu ACE-2 và ức chế mạnh Mpro với giá trị ức chế IC50 lần lượt là 20 và 31,1 μg/mL.
+ Đã phát hiện cao chiết cồn rễ loài Morinda longissima (MLE) thể hiện tác dụng kháng viêm tốt trên in vivo trên 3 liều nghiên cứu 100, 200 và 300mg/kg. Đặc biệt ở liều 300mg/kg cho thấy tác dụng chống viêm cực mạnh tới 90,06 ± 4,52% và tốt hơn rõ rệt hơn nhiều so với lô đối chứng dương diclofenc 84,87 ± 6,55%. Đã đánh giá tác dụng kháng viêm trên in silico của 09 hợp chất chính có trong cao rễ loài Morinda longissima trên đích ức chế enzyme COX-1, COX-2 và ức chế TNF-α.
+ Đã phát hiện cao chiết giàu hợp chất stilben từ hạt loài Passiflora edulis (PEAS) có hàm lượng tổng phenol là 413,87±1,71 mg GAE/g và có các hợp chất chính gồm trans-piceatannol, scirpusins A, B và cassigarol. Thử nghiệm ở liều 100 và 200mg/kgP cao giàu stilben có có tác dụng giảm tác động gây stress oxy hóa và viêm trong não, gây tổn thương tế bào thần kinh trên mô hình chuột Swiss bị thoái hoá giảm thần kinh bằng D-gal và AlCl3. Trên in silico, đề tài đã phát hiện hai trên năm hợp chất stilbene là cassigarol E và scirpusin A có khả năng ức chế mạnh enzyme AChE và BChE.
+ Đã tiến hành nghiên cứu phân lập 03 mẫu thực vật chọn lọc có tác dụng kháng viêm gồm 04 chất từ loài Dysoxylum tpongense (aglinin C 3-acetate (1), aglinin C (2), cabraleadiol (3), 24-epi-cabraleadiol (4), phân lập được 04 hợp chất từ loài Morinda longissima gồm 3-methylalizalin (5), 1-O-methylrubiadin 3-O-primeveroside (6), damnacanthol 3-O-β-primeveroside (7), quercetin-3-O-β-D-glucopyranoside-7-O-α-L-rhampyranoside (8), 03 hợp chất từ hạt loài Passiflora edulis gồm acid caffeic (9), quercetin (10), piceatannol-3’-O-glucoside (11). Đã tiến hành nghiên cứu phân lập 02 mẫu thực vật chọn lọc có tác dụng ức chế ACE-2, Mpro từ 02 mẫu thực vật gồm 05 hợp chất từ thân rễ cây loài Rheum officinale đã phân lập được 05 hợp chất gồm chrysophanol (12), rhapontigenin (13), emodin (14), trans-piceatannol (15), trans-resveratrol (16). Và phân lập 04 hợp chất từ loài Paramignya trimera gồm trans-paratrimerin B (17), cis-paratrimerin B (18), cis-paratrimerin A (19), axit parabacunoic (20). Và lượng lớn hợp chất murrayafoline A từ rễ loài Bergera stenocarpa và ostruthin từ thân và rễ loài Paramignya trimera.
+ Đã phát hiện hợp chất murrayafoline A và ostruthin cho thấy khả năng ức chế mạnh biểu hiện cytokine tiền viêm IL-6 và IL-10 với giá IC50 tương ứng là 0,5; 20 và 7,4; 13,5 (μM).
+ Ba hợp chất aglinin C 3- axetat (1), aglinin C (2) và 24-epi-cabraleadiol (4) đều biểu hiện tác dụng kháng viêm tốt thông qua việc ức chế hoạt động NF-κB và ức chế biểu hiện iNOS trên tế bào HepG2 biến đổi gen bị kích thích bởi TNF-α ở nồng độ 10 ng/mL. Hợp chất emodin (14) và rhapontigenin (13) được chứng minh có tác dụng kháng viêm thông qua ức chế sản sinh NO trên tế bào RAW264.7 được kích thích bởi LPS (1 μg/mL).
+ Trên in vitro và in silico, đã phát hiện hợp chất tectochrysin ức chế AChE, galangin ức chế BchE có khả năng giúp cải thiện các chỉ số nhận thức, giảm mức độ stress oxy hóa và viêm trong não.
+ Đã phát hiện ra các hợp chất gồm cis-paratrimerin B (18), cis-paratrimerin A (19) và rhapontigenin (13), chrysoplenol C, ostruthin có tiềm năng kháng virus SARS-CoV-2 thông qua ức chế ACE-2 và Mpro
|
| Những đóng góp mới | - Những đóng góp mới của đề tài:
+ Lần đầu tiên phát hiện một số hợp chất từ hai loài Paramignya trimera và Rheum officinale có tác dụng kháng viêm, ức chế ACE-2 và Mpro trên in vitro.
+ Lần đầu tiên phát hiện cao chiết cồn rễ loài Morinda longissima ở liều 300mg/kgP có tác dụng kháng viêm mạnh trên in vivo.
+ Lần đầu tiên phát hiện cao chiết hạt loài Passiflora edulis ở liều 200mg/kgP có tác dụng có tác dụng chống thoái hoá thần kinh.
+ Lần đầu tiên phân lập 02 hợp chất mới là cis-paratrimerin B (18), cis-paratrimerin A (19) từ loài Paramignya trimera. *** Sản phẩm cụ thể giao nộp: - Các bài báo đã công bố:
1) Nadjet Mostefa, Noureddine Djebli, Pham Ngoc Khanh, Nguyen Xuan Ha, Hoang Thi Ngoc Anh, Vu Thi Ha, Nguyen Viet Ha, Tran Thu Huong, Dang Viet Anh, Nguyen Manh Cuong, In silico and in vivo study of anti-inflammatory activity of Morinda longissima (Rubiaceae) extract and phytochemicals for treatment of inflammation-mediated diseases, Journal of Ethnopharmacology, 2024, 328, 118051. https://doi.org/10.1016/j.jep.2024.118051. SCI, Q1.
2) Nadjet Mostefa, Noureddine Djebli, Pham Ngoc Khanh, Nguyen Xuan Ha, Hoang Thi Ngoc Anh, Vu Thi Ha, Nguyen Viet Ha, Tran Thu Huong, Dang Viet Anh, Nguyen Manh Cuong, Anti-Alzheimer’s activity of polyphenolic stilbene-rich acetone fraction of the oil-removed seeds of Passiflora edulis: In vivo and in silico studies, Chemistry and Biodiversity, 2024, 20(5), e202201051. SCIE, https://doi.org/10.1002/cbdv.202201051.
3) Nguyen Manh Cuong, Pham Ngoc Khanh, Le Thi Hong Nhung, Nguyen Xuan Ha, Tran Thu Huong, Katarina Bauerova, Young Ho Kim, Do Dinh Tung, Trinh Thi Thuy, Nguyen Thi Hoang Anh, Acetylcholinesterase Inhibitory Activities of Some Flavonoids from the root bark of Pinus krempfii Lecomte: In vitro and in silico study, J. Biomolecular Structure and Dynamics, 2023, 45(11), 45(11), 4888-4901. SCIE. http://dx.doi.org/10.1080/07391102.2023.2223664
4) Pham Ngoc Khanh, Bui Huu Tai, Tran Thu Huong, Hoang Thi Ngoc Anh, Vu Thi Ha, Do Dinh Tung, Young Ho Kim, Seok Bean Song, To Dao Cuong, Nguyen Manh Cuong, Dammarane triterpenes and phytosterols from Dysoxylum tpongense Pierre and their antiinflammatory activity against liver X receptors and NF-κB activation, Steroids, 2021, 175, 108902. SCIE.
5) Nguyen Xuan Ha, Tran Thu Huong, Pham Ngoc Khanh, Nguyen Phi Hung, Vu Thanh Loc, Vu Thi Ha, Dang Thu Quynh, Do Huu Nghi, Pham The Hai, Christopher J. Scarlett, Ludger A. Wessjohann, and Nguyen Manh Cuong, In vitro and in silico study of new bis-coumarin glycosides from Paramignya trimera against angiotensin-converting enzyme 2 (ACE-2) for preventing SARS CoV 2 infection, Chem. Pharm. Bull., 2024, 72(6), 574-583. SCIE.
6) Nguyen Xuan Ha, Hoang Thi Ngoc Anh, Pham Ngoc Khanh, Vu Thi Ha, Nguyen Viet Ha, Tran Thu Huong, Nguyen Manh Cuong*, In silico and ADMET study of Morinda longissima phytochemicals against TNF-α for treatment of inflammation-mediated diseases, Vietnam J. Chemistry, 2023, 61 (S1), 57-63. DOI: 10.1002/vjch.202200214, Scopus.
7) Pham Ngoc Khanh, Tran Thu Huong, Nguyen Xuan Ha, Hoang Thi Ngoc Anh, Vu Thanh Loc, Do Huu Nghi, Do Thi Thao, Trinh Thi Thu Ha, Nguyen Phi Hung, Vu Thi Ha, Ludger A. Wessjohann, Nguyen Manh Cuong, in vitro and in silico inhibitory activity of angiotensin-converting enzyme 2 and anti-inflammatory effects of natural compounds from Rheum officinale roots. Tạp chí Khoa học và Công nghệ, 2024, 62 (4), 697-712. Scopus.
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (liệt kê)
1) Giải pháp hữu ích “Quy trình sản xuất chế phẩm chứa nhóm hoạt chất stilben từ hạt cây Chanh leo tím (Passiflora edulis Sims)”, số đơn: 2-2023-00370, ngày nộp đơn: 13/07/2023, quyết định chấp nhận đơn hợp lệ số 67243/QĐ/SHTT, ký ngày 08/09/2023.
2) Giải pháp hữu ích “Hợp chất có hoạt tính ức chế enzym chuyển đổi angiotensis (ACE-2) và quy trình chiết hợp chất này từ rễ cây Xáo tam phân (Paramignya trimera), số đơn 2-2024-00253, quyết định chấp nhận đơn hợp lệ số 70807/QĐ/SHTT, ký ngày 13/06/2024.
- Các sản phẩm khác (nếu có)
1) Hỗ trợ đào tạo 01 thạc sĩ 2021 là thạc sĩ Hoàng Thị Ngọc Ánh đã bảo vệ năm 2021. Tên luận án: Nghiên cứu cấu trúc và đánh giá hoạt tính kháng viêm của một số hoạt chất thiên nhiên từ cây Đại Hoàng.
2) Hỗ trợ đào tạo 01 thạc sĩ 2024 là thạc sĩ Nguyễn Xuân Hà bảo vệ năm 2024. Tên luận án: Đánh giá hoạt tính ức chế enzym chuyển đổi angiotensin (ACE-2) in vitro và in silico của các hợp chất coumarin trong cây Xáo tam phân (Paramignya trimera (Oliv.) Guill.). |
