Thông tin Đề tài

Tên đề tài Nghiên cứu đa dạng sinh học, chức năng sinh thái và nguồn lợi sinh vật hệ sinh thái bãi triều rạn đá khu vực biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà, tỉnh Thừa Thiên Huế
Mã số đề tài ĐL0000.01/23-24
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Tài nguyên và Môi trường biển
Thuộc Danh mục đề tài Đề tài độc lập cấp Viện Hàn lâm KHCNVN
Họ và tên PGS.TS. Nguyễn Văn Quân
Thời gian thực hiện 01/01/2023 - 31/12/2024
Tổng kinh phí 2.000 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại B
Mục tiêu đề tài

- Đánh giá được giá trị đa dạng sinh học và nguồn lợi sinh vật hệ sinh thái vùng triều rạn đá khu vực biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Đánh giá được chức năng của hệ sinh thái vùng triều rạn đá đối với việc duy trì đa dạng sinh học và phục hồi nguồn lợi sinh vật.

 

Kết quả chính của đề tài

- Kết quả nghiên cứu của đề tài đã xác định được đặc trưng cơ bản về đa dạng sinh học, nguồn lợi sinh vật bãi triều rạn đá vùng biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà: đa dạng thành phần loài, mức độ phong phú,  cấu trúc và đặc điểm phân bố quần xã sinh vật (loài ưu thế, loài ngẫu nhiên, loài đặc trưng, loài quý hiếm) trong phạm vi bãi triều rạn đá.
- Đề tài xây dựng được bộ ảnh Atlas của 77 loài loài sinh vật đại diện cho các nhóm sinh vật (cá, thân mềm, giáp xác, da gai, rong biển), tất cả các loài có vai trò là loài đặc trưng, loài ưu thế, loài quý hiếm, hoặc loài có giá trị kinh tế cao tại hệ sinh thái bãi triều rạn đá vùng biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà. Xây dựng được sơ đồ minh họa phân vùng đa dạng sinh học theo chỉ số ĐDSH; Bản đồ thể hiện phân bố của các loài sinh vật biển có giá trị kinh tế, quý hiếm ở khu vực nghiên cứu (tỉ lệ 1: 25.000).
- Kết quả nghiên cứu đã đánh giá được mối tương quan giữa và vai trò của đặc điểm môi môi trường (cấu trúc nền đáy, cơ học trầm tích, độ dốc, chỉ số gồ ghề, sóng, dòng chảy, môi trường nước; yếu tố mùa vụ, chu kỳ ngày/đêm, pha triều đến), sinh học (đặc điểm rạn san hô vùng dưới triều; sự phong phú của loài định cư chiếm ưu thế) với đa dạng sinh học, nguồn lợi tại các bãi triều rạn đá vùng biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà.
- Nghiên cứu này đã đánh giá vai trò của hệ sinh thái bãi triều rạn đá tại vùng biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà có vai trò cung cấp các bãi giống, bãi đẻ cho một số loài có giá trị kinh tế, sinh thái. Đồng thời đánh giá được mối liên kết sinh thái giữa hệ sinh thái bãi triều rạn đá với các rạn san hô vùng dưới triều, các sinh cảnh bên trong đầm Lăng Cô thông qua sự di cư của các loài cá chỉ thị nghiên cứu (cá Mú, cá Dìa, cá Hồng). Kết quả nghiên cứu này đã chứng minh được chức năng sinh thái của hệ sinh thái bãi triều rạn đá đối với việc duy trì đa dạng sinh học và phục hồi nguồn lợi vùng biển ven bờ Hải Vân – Sơn Chà sau sự cố môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung, 2016.
- Đã xác định được các khu vực bãi triều rạn đá có giá trị cao về đa dạng sinh học theo chỉ số đa dạng loài, phân bố của loài quý hiếm, và đánh giá hiện trạng khai thác nguồn lợi. Từ đó đề xuất được các bãi triều rạn đá cần ưu tiên bảo vệ và phù hợp với quy hoạch vùng lõi của khu bảo tồn biển Hải Vân – Sơn Chà, tỉnh Thừa Thiên Huế.

 

Những đóng góp mới

Kết quả đề tài nghiên cứu và phát hiện loài cá Mú mới cho khoa học: Epinephelus randalli (cá Mú bùn) phân bố ở vùng biển ven bờ Việt Nam (bao gồm tài Thừa Thiên Huế) - là loài ngoại lai cần có giải pháp can thiệp để bảo vệ quần đàn cá bản địa ngoài tự nhiên. Kết quả được đăng tải trên Tạp chí quốc tế Species Diversity có số ISSN 1342-1670 (Print): ISSN 2189-7301 (Online) thuộc danh mục SCOPUS với tiêu đề “Taxonomic status of the commercially important longtooth grouper, Epinephelus bruneus Bloch and E. moara Temminck and Schlegel (Osteichthys: Perciformes: Epinephelidae), with the redescription of E. bruneus and the description of a new species”.

 

*** Sản phẩm giao nộp: 

- Các sản phẩm khác: 
Hỗ trợ đào tạo 01 NCS Nguyễn Mạnh Linh là thành viên thực hiện đề tài, nghiên cứu sinh năm 2022 – 2026, chuyên ngành Thực vật học, Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Tên luận án: “Nghiên cứu đa dạng thành phần loài rong biển tại khu vực Hải Vân – Sơn Chà, tỉnh Thừa Thiên Huế”, theo Quyết định số 2052/QĐ-HVKHCN ngày 30/11/2022 của Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Hỗ trợ đào tạo 01 học viên cao học Nguyễn Thị Miền khóa 2023A, chuyên ngành động vật học thuộc Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Học viên cao học có người hướng dẫn (TS. Nguyễn Đức Thế) là thành viên chính thực hiện đề tài. Tên luận văn: “Nghiên cứu đa dạng và phân bố của quần xã tuyến trùng sống tự do ở rạn san hô vùng biển Hải Vân – Sơn Chà, tỉnh Thừa Thiên Huế”, theo Quyết định số 1033/QĐ-HVKHCN ngày 04/9/2024 của Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

 

Ảnh nổi bật đề tài
1749456633595-Nguyenvanquan.jpg