Thông tin Đề tài

Tên đề tài Hợp phần số 2: Nghiên cứu đánh giá nền địa hóa đa mục tiêu cho ba tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang
Mã số đề tài TĐĐHQG.02/21-23
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Địa chất
Thuộc Danh mục đề tài Trọng điểm ĐHQG - (Lĩnh vực: Khoa học Trái đất)
Họ và tên TS. Phạm Thị Dung
Thời gian thực hiện 01/01/2021 - 31/12/2024
Tổng kinh phí 10.570 triệu đồng
Xếp loại Đạt loại B
Mục tiêu đề tài

- Xây dựng được bộ dữ liệu nền địa hóa đa mục tiêu quốc gia cho ba tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang;
- Xác lập được nền địa hóa đa mục tiêu quốc gia cho ba tỉnh;
- Định hướng sử dụng nền địa hóa đa mục tiêu cho phát triển bền vững và bảo vệ môi trường khu vực.

 

Kết quả chính của đề tài

-    Về khoa học:
+ Cùng với Hợp phần 1, đã tạo lập được bộ dữ liệu nền địa hóa đồ sộ cho 5 loại mẫu: mẫu đất tầng A, đất tầng C, mẫu trầm tích dòng, mẫu nước suối và nước dưới đất với một loạt các chỉ tiêu phân tích như nguyên tố chính, hiếm vết, các thông số môi trường như pH, Ec, TDS, các anion, cation, các chỉ tiêu TC, OC của đất,… nhằm phục vụ cho các hướng nghiên cứu khác nhau như nông nghiệp, môi trường, tìm kiếm khoáng sản, sức khỏe con người, tai biến địa chất,….
+ Từ các phân tích thống kê đã xác định mMAD, tiếp đến TIF, Q95, Q98 là những giá trị phù hợp nhằm xác định các vị trí bất thường về hàm lượng nguyên tố, trong đó mMAD được cho là phù hợp nhất để tính giá trị nền địa hóa của khu vực nghiên cứu.
+ Phân tích PCA và phân tích cụm giúp tăng cường khả năng nhận dạng các kiểu địa hóa chiếm ưu thế trong mỗi loại môi trường. Đây là những phương pháp chính trong phân tích dữ liệu đa biến. Cụ thể đã phân ra một số tổ hợp nguyên tố như REE-Th-U; Cu-Mo; Fe-Ti-V-Cr-Co-Ni, các tổ hợp nguyên tố này đều có liên quan mật thiết với các thành tạo đá mẹ như đá magma kiềm, á kiềm; các đá biến chất, trầm tích biến chất,…và liên quan tới các mỏ/điểm khoáng sản.
+ Đã xây dựng được một loạt các bản đồ phân bố hàm lượng của đơn nguyên tố và đa nguyên tố cho khu vực 3 tỉnh Lai Châu, Lào Cai và Hà Giang cũng như vùng trọng điểm huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai;
+ Sự biến động hàm lượng các nguyên tố hóa học phụ thuộc chủ yếu vào các thành tạo địa chất trong khu vực nghiên cứu.
+ Bộ dữ liệu địa hóa của Hợp phần 2 cũng như của toàn bộ dự án có thể được sử dụng và khai thác theo các hướng như: cải thiện và nâng cao hiệu quả đất nông nghiệp, hỗ trợ quy hoạch sử dụng đất, nghiên cứu lưu trữ carbon trong đất, đánh giá chất lượng nước, phát hiện tài nguyên khoáng sản, nghiên cứu mức độ phong hóa và cổ khí hậu, đánh giá tác động của các nguyên tố hóa học đến sức khỏe con người, và ứng dụng nghiên cứu nguyên nhân gây tai biến trượt lở, sụt đất,….
-    Về ứng dụng:
Nền địa hóa đa mục tiêu được thiết lập một cách có hệ thống có thể sử dụng cho: (i)  Đánh giá hiện trạng môi trường; (ii) Tìm kiếm khoáng sản, đặc biệt là khoáng sản ẩn sâu; (iii)  Nông, lâm nghiệp; (iv) Địa chất y học; (v) Xác định nền tự nhiên làm cơ sở pháp lý cho đánh giá rủi ro môi trường,...

 

Những đóng góp mới

- Lần đầu tiên có bộ dữ liệu nền địa hóa đồng bộ cho các đối tượng nghiên cứu khác nhau: đất, nước, trầm tích dòng;
- Đã xây dựng được bộ bản đồ nền địa hóa đa mục tiêu phục vụ cho nhiều mục đích nhằm phát triển kinh tế-xã hội.


***    Sản phẩm cụ thể giao nộp:

- Các bài báo đã công bố (liệt kê):
+ Công bố bài báo trên tạp chí quốc tế thuộc danh mục SCI-E:
(1)    Pham Thi Dung, Tadashi Usuki, Tran Trong Hoa, Nguyen Hoang, Masako Usuki, Pham Minh, Anh Thi Quynh Nong, Y Viet Nguyen, Pham Trung Hieu, 2023. Emplacement ages, geochemical and Sr – Nd – Hf isotopic characteristics of Cenozoic granites in Phan Si Pan uplift, Northwestern Vietnam: petrogenesis and tectonic implication for the adjacent structure of the Red River, shear zone. International Journal of Earth Sciences (2023) 112:1475–1497. https://doi.org/10.1007/s00531-023-02307-4
(2)    Thu Thi Do, Pham Thi Dung, Tuan Anh Tran, Luong Duc Le, Hai Dinh Vu, Tra Thi Thu Doan, Dao Quang Le, Hien Trong Tran, Dat Ngoc Pham, Lien Thi Nguyen and Dung Thi Phuong Le, 2024. Hydrogeochemical characteristic and water quality index of groundwater and streamwater at Nam Mu River basin, Lai Chau province in northwest Vietnam. Enviromental Research Communications, Volume 6, Number 1. DOI 10.1088/2515-7620/ad201d
(3)    Tran Tuan Anh, Le Duc Luong, Renat B. Shakirov, Nadezhda S. Syrbu, Pham Thi Dung, Pham Thang Dang, Nguyen Thi Lien, Nguyen Xuan Qua, Nguyen Thi Thu, Vu Dinh Hai, Vu Hoang Ly, Natalia S. Lee, Anna L. Venikova, 2024. Geochemistry of stream waters of the Lo river catchment, Ha Giang province (Northern Vietnam). Lithology and Mineral Resource, Vol 59, No. 3, pp. 340-356
(4)    Anh Tuan Trana, b, Dung Chi Nguyena, ⁎, Dung Thi Phama, b, ⁎⁎, Tha Van Hoanga,
Dang Thanh Phama, Qua Xuan Nguyena, Ha Van Vua, b, Tuan Minh Danga, Tuan Dang Trana, Tai Trong Nguyena, Tra Thu Thi Doana, Thang Sy Cua, Quan Tran Dangc, Cong Quoc Trana, Lien Phuong Thi Pham, 2024. Geochemical constraints on weathering and provenance of stream sediments from Bat Xat, northwestern Vietnam. Applied Geochemistry 177 (2024) 106235. https://doi.org/10.1016/j.apgeochem.2024.106235
+ Công bố bài báo trên tạp chí quốc gia:
(5)    Nguyễn Thị Liên, Phạm Thị Dung, Trần Tuấn Anh, Nguyễn Xuân Quả, Phạm
Thanh Đăng, Đoàn Thị Thu Trà, Đặng Minh Tuấn, Trần Trọng Hiển, 2024. Nghiên cứu một số tính chất hóa học đất tầng mặt khu vực huyện Bảo Thắng, Tỉnh Lào Cai phục vụ canh tác đất nông nghiệp. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Mỏ - Địa chất Tập 65, Kỳ 3 (2024) 29 – 43.
+ Báo cáo Hội nghị quốc tế:
(6)    Pham Thi Dung, Tran Tuan Anh, Tran Minh Tien, Pham Thanh Dang, Nguyen Thi Lien, Nguyen Xuan Qua, Doan Thu Tra, Vu Hoang Ly, Dang Minh Tuan, Tran Trong Hien, Tran Dang Tuan, Nguyen Trong Tai, 2024. Establishing geochemical baseline and threshold for major and trace elements in Lao Cai agricultural soil. Abstract book, 16th international conference of the East and Southeast Asia Federation of soil science societies. March 26-29, 2024, Convention Center Thai Nguyen University, Vietnam.
(7)    Pham Thi Dung, Tran Tuan Anh, Nguyen Thi Lien, Pham Thanh Dang, Nguyen Xuan Qua, Doan Thi Thu Tra, Do Thi Thu, Dang Minh Tuan, Vu Hoang Ly, Tran Dang Tuan, Bui Thi Sinh Vuong, Tran Trong Hien, Nguyen Trong Tai, Cu Sy Thang, 2024. Chemical weathering of bedrock revealed by agricultural soil of Lao Cai province, Vietnam. The Conference on Earth Sciences and Sustainable Development – CESD 2024, The 14th Scientific conference of the University of Science, VNU-HCM.
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ):

+ Bộ mẫu các loại (đất, nước mặt, nước dưới đất, trầm tích dòng) đã được gia công phục vụ cho phân tích
+ Bộ số liệu đo các thông số môi trường (pH, Eh, T,…)
+ Bộ kết quả phân tích C tổng, C hữu cơ trong đất; anion và cation nước 
+ Bộ bản đồ địa hóa đơn nguyên tố và đa nguyên tố tỷ lệ 1:250.000 kèm theo thuyết minh.   
+ Bộ bản đồ địa hóa đơn nguyên tố và đa nguyên tố tỷ lệ 1:50.000 kèm theo thuyết minh.   
+ Báo cáo kiến nghị  

 

Địa chỉ ứng dụng

- Các cơ quan quản lý Nhà nước như: Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ Y tế, các Sở ban ngành trên địa bàn 3 tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang.
- Các đơn vị, doanh nghiệp tìm kiếm-thăm dò khoáng sản

 

Kiến nghị

Để có bộ dữ liệu nền địa hóa đầy đủ, kiến nghị triển khai tiếp các diện tích còn lại trên lãnh thổ Việt Nam.