Phát hiện các hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư từ một số loài thực vật chọn lọc thuộc họ Myrtaceae và Asteraceae.

- Về khoa học:
 Đã tiến hành đi lấy mẫu và thu thập được 5 mẫu thực vật phục vụ cho nghiên cứu (phần trên mặt đất cây Syzygium cinerum (hay còn gọi Syzygium borneense); lá, hoa và thân cây Syzygium fruticosum (hay còn gọi Syzygium cumini); cành và lá cây Syzygium aff rubicundum; lá và hoa cây Tithonia diversifolia; phần trên mặt đất cây Xanthium inaequilaterum)
 Từ các cặn chiết của 5 mẫu thực vật chọn lọc nghiên cứu, đã phân lập và xác định cấu trúc được 132 chất sạch (87 chất khác nhau), trong đó có 7 hợp chất mới (borneensinone A (SC1), borneensinone B (SC2), borneensinone C (SC3), borneensinone D (SC4), tagitinin J (TD1), tagitinin K (TD2) và inaequilateride (XI5)), 3 hợp chất lần đầu phân lập từ tự nhiên (3β-O-palmitoyl-betulinic acid (SCT1), 3-(hydroxymethyl)-3-methoxyfuran-2(3H)-one (SAR-10), methyl (-) shikimate (FTD12)).
 Các hợp chất sạch phân lập được chọn lọc và đã được khảo sát hoạt tính gây độc tế bào ung thư. Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào cho thấy 12/35 hợp chất thể hiện hoạt tính từ mạnh tới yếu, trong đó có 7 hợp chất (SC6, TD1, TD2, TD3, TD4, TD5, TD6) ức chế mạnh sự phát triển của các tế bào ung thư với các giá trị IC50 < 10 µM. Đáng chú ý là trong số các hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư mạnh có 2 hợp chất là hợp chất mới, kí hiệu là TD1 và TD2.
 Hai hợp chất mới là TD1 và TD2 được nghiên cứu sâu hơn về phân tích chu kỳ tế bào và cảm ứng apoptosis tế bào ung thư KB. Kết quả chỉ ra hợp chất TD1 thể hiện rõ hoạt tính cảm ứng apoptosis cho tế bào KB ở mức nồng độ 2xIC50 (tương đương 7.26 µM) và cho thấy tác động bắt giữ chu trình tế bào KB ở pha S ở mức nồng độ 2xIC50 (tương đương 7.26 µM).

- Các kết quả nghiên cứu của đề tài là những phát hiện mới về nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của 5 loài thực vật ở Việt Nam (Syzygium cinerum (hay còn gọi Syzygium borneense); Syzygium fruticosum (hay còn gọi Syzygium cumini); Syzygium aff rubicundum; Tithonia diversifolia; Xanthium inaequilaterum). Từ đó đã phát hiện được 7 hợp chất mới và trong số đó có 2 hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư tốt.
- Đã phát hiện được 7 hợp chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư tốt, có giá trị IC50 nằm trong khoảng hoặc thậm chí là thấp hơn so với chất đối chứng ellipticine.
 Kết quả nghiên cứu này góp phần phát triển nghiên cứu tìm kiếm, khai thác các hoạt chất từ nguồn thực vật ứng dụng phục vụ cuộc sống.

*** Sản phẩm cụ thể giao nộp:
- Các bài báo đã công bố (liệt kê)
Các công bố quốc tế thuộc danh mục SCIE
1.    Nguyễn Thị Vân, Đỗ Thị Quỳnh, Marc Litaudon, Nguyễn Thùy Linh, Vũ Văn Nam, Trần Thu Hương, Đoàn Thị Mai Hương. Acylphloroglucinol derivatives from the aerial parts of Syzygium borneense and their cytotoxic activities, Phytochemistry Letters, 2024, 62, 78-83.
2.    Trần Minh Thế, Đỗ Thị Quỳnh, Phí Thị Đào, Nguyễn Thị Thu Hà, Marc Litaudon, Trần Thu Hương, Nguyễn Thùy Linh, Phạm Văn Cường, Đoàn Thị Mai Hương. New Cytotoxic Sesquiterpene Lactones from the Leaves of Tithonia Diversifolia and their Apoptosis Effect Evaluation in KB Cancer Cells. Chemistry & Biodiversity, 21, e202401934, 2024, 1-9.
Các công bố quốc tế thuộc danh mục SCOPUS
1. Vũ Văn Nam, Nguyễn Thùy Linh, Phạm Văn Cường, Đoàn Thị Mai Hương. Triterpenoids from the stem bark of Syzygium cumini and their cytotoxic evaluation. Tạp chí Khoa học và Công nghệ. Đã được chấp nhận đăng.
Các công bố trong nước
1. Nguyễn Thị Vân, Nguyễn Thị Huệ, Vũ Văn Nam, Trịnh Thị Thanh Vân, Nguyễn Thùy Linh, Trần Thu Hương, Cao Đức Tuấn, Phạm Văn Cường, Đoàn Thị Mai Hương. Isolation, structural determination of flavone glycosides from the leaves of Syzygium cumini and their cytotoxic evaluation. Tạp chí Dược liệu. 29 (6), 323-329, 2024.
2. Nguyễn Thị Huệ, Vũ Văn Nam, Nguyễn Thùy Linh, Phạm Văn Cường, Đoàn Thị Mai Hương. Triterpenoids and benzoic acid derivatives from the flowers of Syzygium cumini. Tạp chí Dược liệu, 29(5), 259-264, 2024.
- Các bằng sáng chế, giải pháp hữu ích (liệt kê)
1. Phạm Văn Cường, Đoàn Thị Mai Hương, Đỗ Thị Quỳnh, Nguyễn Thùy Linh, Vũ Văn Nam. Hợp chất 5-hydroxy-7-methoxy-2,2,6-trimethylchroman-4-one và phương pháp phân lập hợp chất này từ cây trâm sẻ (Syzygium cinereum Kurz.). Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ số 93335/QĐ-SHTT ngày 01/08/2024, số đơn 1-2024-01761.
- Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ): Các sản phẩm cụ thể được lưu giữ tại đơn vị chủ trì phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học và đào tạo;
- Các chất sạch đã phân lập và bộ phổ chứng minh cấu trúc các chất được lưu giữ tại Phòng Tổng hợp hữu cơ - Viện Hóa sinh biển.
- Báo cáo kết quả phân lập các hợp chất từ 05 loài thực vật nghiên cứu: 05 báo cáo.
- Báo cáo kết quả xác định cấu trúc hóa học các hợp chất phân lập được từ 05 loài thực vật nghiên cứu: 01 báo cáo.
- Báo cáo kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các hợp chất chọn lọc phân lập được từ 05 loài thực vật nghiên cứu: 01 báo cáo.
- Báo cáo kết quả phân tích chu kỳ tế bào và cảm ứng apoptosis tế bào ung thư của 2 hợp chất có tiềm năng: 01 báo cáo.

Các kết quả phân tích phổ NMR sẽ phục vụ công tác giảng dạy; và làm tư liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu.

Cần tiếp tục có các nghiên cứu sâu hơn đối với một số chất có hoạt tính gây độc tế bào ung thư (SC6, TD3-TD6) nhằm đánh giá khả năng sử dụng của chúng cũng như ứng dụng của các loài thực vật nghiên cứu trong y dược học.