8.1. Về khoa học: - Đã xác định được tên khoa học của cây Đòn võ là Premna lucidula Miq., có tên đồng vật (synonym) là Premna flavescens Buch.-Ham. ex C.B.Clarke, thuộc họ Lamiaceae bằng các phương pháp so sánh hình thái và sinh học phân tử. Kết quả nghiên cứu sinh học phân tử đã giải mã được trình tự 3 vùng gen của loài Premna flavescens gồm ITS, rbcL và 18S và đã thực hiện đăng ký lên ngân hàng gen với mã số lần lượt là MT935698.1, MW553265, MW485128.1. - Đã nghiên cứu khả năng nhân giống của cây Đòn võ theo phương pháp giâm cành. Kết quả cho thấy các cành giâm được xử lý với thuốc kích ra rễ N3M nồng độ 20 gam / lít trong 5-10 phút rồi giâm lên nền giá thể gồm 80% đất mầu, 16% phân chuồng hoai, 3% tro hun, 1% super lân cho tỷ lệ sống, tỷ lệ ra rễ và chất lượng bộ rễ, khả năng sinh trưởng và phát triển tốt nhất. - Đã tiến hành trồng thử nghiệm cây Đòn võ từ cây giống được tạo ra bằng phương pháp giâm cành tại xã Văn Hán, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Vườn thử nghiệm có diện tích khoảng 900 m2 với mật độ cây là khoảng 700 cây / 900 m2. Cây Đòn võ phát triển tốt, tương tự cây Đòn võ phân bố trong tự nhiên. - Đã nghiên cứu thành phần hóa học của tinh dầu lá Đòn võ bằng phương pháp GC-MS. Kết quả cho thấy sự có mặt của 51 hợp chất. Trong đó, nhóm hợp chất chính là sesquiterpenoids (83,0%), monoterpenoids và các hợp chất khác chiếm 6,5% và 9,0%. Hợp chất β-Caryophyllene là thành phần chính chiếm hàm lượng cao nhất (26.3). Tinh dầu lá Đòn võ thể hiện hoạt tính kháng viêm mạnh thông qua khả năng ức chế sản sinh NO với giá trị IC50 = 5.88 ± 0.19 µg/mL. - Đã phân lập và xác định cấu trúc 6 hợp chất sạch từ thân cành và lá Đòn võ là friedelin (1), friedelinol (2), holoptelin B (3), ethyl p-methoxycinamate (4), 3β-hydroxy stigmast-5-en-7-one (5), và n-triacontanol (6). Hợp chất 1, 2, 6 lần đầu tiên được phân lập từ cây Đòn võ (P. flavescens); hợp chất 3, 4, 5 lần đầu tiên được phân lập từ chi Premna. Friedelin là thành phần chính được phân lập từ cao chiết ethanol tổng Đòn võ với hiệu suất phân lập là 0,66 % (165,0 mg / 25,0 g). - Đã đánh giá tác dụng dược lý của cao chiết Đòn võ. Cao Đòn võ thể hiện hoạt tính kháng viêm, giảm đau tốt trên chuột thực nghiệm, và không gây độc theo đường uống. Ở liều 750 mg/kgP, cao Đòn võ ức chế được 41,6% độ sưng phù chân chuột sau 5 giờ tiêm carragenan, ức chế 52,0% số cơn đau quặn sau 25 – 30 phút tiêm acid acetic. Cao Đòn võ liều 500 mg/kgP thể hiện hoạt tính kháng viêm ở mức có ý nghĩa thống kê (P<0,05) sau 4, 5 giờ tiêm carragenan và ức chế 33,3 % số cơn đau quặn sau 15 – 20 phút tiêm acid acetic. Cao Đòn võ liều 250 mg/kgP chưa thể hiện rõ hoạt tính kháng viêm và chỉ làm giảm nhẹ số cơn đau quặn ở các thời điểm quan sát (P >0,05). - Đã xây dựng được quy trình chiết xuất chế phẩm ĐV chứa nhóm hoạt chất từ lá và thân cành cây Đòn võ quy mô PTN. Hiệu suất thu chế phẩm ĐV đạt 1,7% so với khối lượng mẫu dược liệu khô. - Đã đánh giá độ an toàn và tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh thoái hóa xương khớp của Sản phẩm Viên Xương khớp – Premna TN. Kết quả cho thấy sản phẩm là an toàn, không gây độc tính cấp với liều thử cao nhất là 10 g/kg. Viên Xương khớp – Premna TN ở liều 750 mg/kgP có tác dụng làm giảm mức độ viêm khớp dạng thấp trên mô hình chuột được gây viêm khớp dạng thấp bằng kháng thể collagen thông qua chỉ số điểm viêm và làm giảm hàm lượng cytokine tiền viêm IL-6, TNF-alpha và PGE-2; làm giảm độ viêm sưng thông qua mô hình gây viêm bàn chân chuột bằng carragenan với tỷ lệ ức chế 46,7% - 47,86% độ sưng phù chân chuột; làm giảm số cơn đau quặn rõ rệt. Viên Xương khớp – Premna TN ở liều 500 mg/kgP cũng thể hiện tác dụng kháng viêm, giảm đau trên các mô hình thử nghiệm nhưng hiệu quả thấp hơn so với liều 750 mg/kgP. - Đã xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho Sản phẩm Viên Xương khớp – Premna TN và bộ hồ sơ sản phẩm đủ điều kiện xin cấp phép lưu hành. 8.2. Về ứng dụng: - Đã nghiên cứu và đưa ra công thức bào chế tạo viên Xương khớp PremNa TN hỗ trợ điều trị thoái hóa xương khớp với thành phần chính là cao khô cây Đòn võ phối với một số cao dược liệu bao gồm Cốt toái bổ, Đỗ trọng, Đương quy, Thổ phục linh. - Đề tài đã nghiên cứu tạo kem xoa bóp từ chiết xuất cây Đòn võ quy mô phòng thí nghiệm 20 lọ kem / mẻ. Kem xoa bóp xương khớp được chứng minh an toàn, không gây kích ứng da trên thỏ thực nghiệm. |