Thông tin Đề tài

Tên đề tài Nghiên cứu sử dụng các hợp chất caffeate định hướng tạo sản phẩm hỗ trợ điều trị ung thư
Mã số đề tài VAST 04.08/20-21
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Hoá học
Thuộc Danh mục đề tài Hướng Đa dạng sinh học và các hợp chất có hoạt tính sinh học (VAST04)
Họ và tên PGS.TS Trịnh Thị Thủy
Thời gian thực hiện 01/01/2020 - 30/06/2023
Tổng kinh phí 600 triệu
Xếp loại Xuất sắc
Mục tiêu đề tài

- Có được qui trình thu nhận dẫn xuất caffeate ổn định (qui mô 1g sản phẩm/mẻ);
- Đánh giá tác dụng và cơ chế tác dụng trên các dòng tế bào ung thư của các dẫn xuất caffeate tạo được.

 

Kết quả chính của đề tài

* Về hóa học
-    Đã phân lập được bốn chất phenolic BL1-BL4 từ loài Ngọc cẩu thu tại Tuyên Quang. Bằng phương pháp phổ MS và 1D-, 2D NMR, cấu trúc của chúng được xác định là: methyl gallate (BL1), 4-hydroxy-3-methoxycinnamaldehyde (BL2), 3-methoxycinnamic acid (BL3) và methyl caffeate (BL4, MC)
-    Từ chất ban đầu là acid caffeic, bằng các phản ứng este hóa đã tổng hợp được methyl  caffeate (MC), hiệu suất đạt được 86%. Phương pháp tổng hợp khá đơn giản, hiệu suất ổn định.
-    Đã tổng hợp được 8 dẫn xuất caffeyl hydrazide mới (CA4.1-CA4.8) bằng các phản ứng qua ba giai đoạn este hóa, khử hóa và ngưng tụ.  
-    Cấu trúc của các sản phẩm tổng hợp được xác định bằng các phương pháp phổ NMR một chiều và hai chiều (1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC và NOESY). Đó là: N′-(4-methylbenzoyl)-N-caffeyl hydrazide (CA4.1),  N′-(3-methylbenzoyl)-N-caffeyl hydrazide (CA4.2), N′-(4-fluorobenzoyl)-N-caffeyl hydrazide (CA4.3), N′-(3-chlorophenylaceto)-N-caffeyl hydrazide (CA4.4), N′-(2-fluorobenzoyl)-N-caffeyl hydrazide (CA4.5), N′-(3-fluorobenzoyl)-N-caffeyl hydrazide (CA4.6),  N′-(2-chlorophenylaceto)-N-caffeyl hydrazide (CA4.7), N′-(2-fluorophenylaceto)-N-caffeyl hydrazide (CA4.8).


* Về hoạt tính sinh học
-    Các hợp chất tách từ tự nhiên được thử nghiệm hoạt tính gây độc tế bào trên 10 dòng tế bào ung thư (KB, Hep-G2, Lu-1, MCF-7, A549, T24, Huh-7, 8505, SNU-1), ung thư tủy xương cấp (OCI-ALM3). Kết quả cho thấy chất methyl caffeate (MC) có hoạt tính ức chế tăng sinh tế bào OCI-AML3 đáng kể, và kích hoạt tế bào chết theo chương trình apoptosis. Chất MC làm giảm sự tăng sinh tế bào OCI-ALM3 và gia tăng đáng kể số lượng tế bào trong pha G0/G1 của chu kỳ tế bào ở nồng độ 80 μM.
-    Kết quả thử ức chế biểu hiện interleukin (IL-2) trong tế bào đại thực bào (RAW264.7) cho thấy chất MC có hoạt tính ức chế miễn dịch ở mức trung bình.
-    Kết quả thử nghiệm cho thấy các dẫn xuất caffeyl hydraride mới có hoạt tính ức chế sản sinh sản sinh nitric oxide (NO) tốt. Đáng chú ý fluorobenzoic hydraride (CA4.5) có hoạt tính ức mạnh nhất với giá trị IC5011,90 ± 0,73 µM, mạnh hơn hai lần so với đối chứng dương (L-NMMA). Các kết quả thử nghiệm hoạt tính này là cơ sở để định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.

* Đã xây dựng được qui trình chiết, tách tinh chế hợp chất methyl caffeate (MC) từ cây ngọc cẩu (qui mô 2g MC/mẻ, hiệu suất trung bình 0.036 %).

* Chế phẩm Caffeate-MC tạo được an toàn, đạt các các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) theo thông tư của bộ Y tế qui định nguyên liệu bào chế thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
-    Các kết quả thử nghiệm hoạt tính này là cơ sở để định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo.

* Về ứng dụng: Tạo được bột nguyên liệu có khả năng nghiên cứu phát triển thành sản phẩm ứng dụng.

 

Những đóng góp mới

Lần đầu chất MC được công bố hoạt tính ức chế tăng sinh đáng kể tế bào OCI-AML3, và kích hoạt tế bào chết theo chương trình apoptosis.
Tổng hợp được 8 dẫn xuất caffeyl hydrazide mới. Các chất này có hoạt tính kháng viêm rất tốt là cơ sở để định hướng cho các nghiên cứu phát triển tiếp theo.

 

***  Sản phẩm cụ thể giao nộp:

-    Bài báo quốc tế đã công bố (liệt kê): Trinh Thi Thuy, Ba Thi Cham, Nguyen Thi Thuy Linh, Phan Thi Ngoc Bich, Sabrina Adorisio, Domenico V Delfino. Phenolic acid analogues from Balanophora laxiflora inhibit proliferation of in vitro acute myeloid leukemia cells. Records of Natural Products, 16:3 253-258 (2022).
-    Bài báo trong nước: Ba Thi Cham, Nguyen Thi Thuy Linh, Nguyen Thi Hoang Anh, Nguyen Phi Hung, Do Thi Thao, Nguyen Quyet Tien, Nguyen Thanh Tam, Tran Duc Dai, Dang Ngoc Quang, Nguyen Thi Thu Hoa, Tran Khac Vu, Le Thi Hong Nhung, Domenico V Delfino, Trinh Thi Thuy. Cytotoxic and immunosuppressive activity of methyl caffeate isolated from Balanophora laxiflora. Journal of Science & Technology (ĐH Công nghiệp Hà Nội), 57 (6), 114-118 (2021).
-    Đào tạo sau ĐH: Đào tạo 01 ThS. (HV. Nguyễn Thị Thu Hoa, đã bảo vệ 21/9/2022, cấp bằng 12/2022).
-    Các sản phẩm cụ thể (mô tả sản phẩm, nơi lưu giữ): 100 gram chế phẩm caffeate-MC, dạng bột, lưu giữ tại Viện Hóa học.
-    Các sản phẩm khác (nếu có): Báo cáo kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào của chất MC và ức chế sản sinh NO của 8 dẫn xuất caffeyl hydrazide mới.

Kiến nghị

Các hợp chất caffeate tổng hợp là những chất có khả năng ức chế  sản sinh nitric oxide (NO) tốt, do vậy chủ nhiệm đề tài kiến nghị cần tiếp tục nghiên cứu chúng theo hướng kháng viêm nhằm ứng dụng trong dược phẩm.

Ảnh nổi bật đề tài
1691482103855-tthuy1.jpg