Thông tin Đề tài

Tên đề tài Sàng lọc, đánh giá hoạt tính kháng khuẩn thông qua sự ức chế bơm ngược (efflux pump) của dịch chiết một số thực vật thích nghi ô nhiễm kim loại nặng ở miền Bắc Việt Nam
Mã số đề tài GUST.STS.ĐT2019-SH03
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Học viện Khoa học và Công nghệ
Thuộc Danh mục đề tài Chương trình sau tiến sỹ tạo nguồn lực khoa học công nghệ cho Viện Hàn lâm KHCNVN
Họ và tên TS. Phạm Hoàng Nam
Thời gian thực hiện 01/06/2019 - 28/02/2023
Tổng kinh phí 462.000.000 VNĐ, trong đó kinh phí đề tài là 300.000.000 VNĐ, nhận học bổng 162.000.000 VNĐ (4.500.000 VNĐ/tháng trong 36 tháng)
Xếp loại Khá
Mục tiêu đề tài

- Nghiên cứu hoạt tính kháng khuẩn thông qua sự ức chế bơm ngược của một số dịch chiết thực vật mọc thích nghi với ô nhiễm kim loại nặng ở miền Bắc Việt Nam nhằm hỗ trợ kháng sinh trong điều trị vi khuẩn (đa) kháng thuốc.
- Bước đầu nghiên cứu mô hình sàng lọc ảo các chất có tiềm năng ức chế bơm NorA và một số bơm thuộc nhóm RND.

Kết quả chính của đề tài

* Về khoa học:
- Đã sàng lọc và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn và ức chế bơm ngược của 12 dịch chiết từ 4 loại thực vật thu thập được ở vùng ô nhiễm kim loại tại Thái Nguyên, Việt Nam trên 8 chủng vi khuẩn kháng kháng sinh thông qua cơ chế này, trong đó xác định được phân đoạn Ethyl Acetate của rễ Fallopia japonica có tiềm năng hoạt tính ức chế bơm ngược EbyCAB thuộc nhóm RND trên S.maltophilia BurA1.
- Đã phân lập và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn và ức chế bơm ngược của 11 hợp chất từ phân đoạn Ethyl Acetate của Fallopia japonica và xác định cấu trúc hóa học của 3 hợp chất tiềm năng ức chế bơm ngược ebyCAB là emodin, physcion và aloe emodin, trong đó emodin thể hiện tiềm năng ức chế bơm ebyCAB lớn nhất khi kết hợp gentamycin làm giảm MIC của gentamycin 8 lần trên S.maltophilia BurA1. Hợp chất này thể hiện tiềm năng ứng dụng cao trong sinh dược, có thể nghiên cứu sâu hơn trong tương lai về cơ chế ức chế các bơm ngược RND của nhóm hợp chất này trong việc hỗ trợ kháng sinh để điều tri các vi khuẩn đa kháng thuốc.
- Đã xây dựng và tối ưu hoá cấu trúc 06 hợp chất nghiên cứu trong đó có emodin là hợp chất thể hiện tiềm năng ức chế bơm ebyCAB lớn nhất trong thực nghiệm, sử dụng trong mô phỏng dự đoán hoạt tính.
- Đã nghiên cứu tìm hiểu và xây dựng mô hình cấu trúc các protein đích thụ thể NorA và EbyCAB.
- Đã tiến hành mô phỏng docking phân tử dự đoán hoạt tính và phân tích tương quan hoạt tính cấu trúc của các chất nghiên cứu trong đó có emodin là hợp chất có tiềm năng hoạt tính EPI trong thực nghiệm trên các đích sinh học bơm NorA và EbyCAB.
* Về ứng dụng:
- Việc bước đầu sàng lọc và tìm ra các hợp chất có tiềm năng ức chế bơm ngược là tiền đề cho các nghiên cứu sâu hơn về ứng dụng các hợp chất ức chế bơm ngược kết hợp với kháng sinh trong việc hỗ trợ điều trị nhiễm khuẩn đa kháng thuốc.

Những đóng góp mới

- Tính mới được thể hiện qua việc đánh giá hoạt tính ức chế bơm ngược của các hợp chất từ F. japonica là một cơ chế kháng kháng sinh đặc thù ở vi khuẩn vốn ít được quan tâm nghiên cứu hơn các cơ chế khác, tuy nhiên ngày càng gia tăng trong môi trường bệnh viện cũng như trong bối cảnh ô nhiễm trong thời gian gần đây. Hơn nữa, việc xây dựng được mô hình sàng lọc ảo các chất có tiềm năng ức chế bơm NorA và EbyCAB góp phần vào việc rút ngắn quá trình tìm kiếm và phát triển các hợp chất có hoạt tính quý báu trên nhằm mục đích hỗ trợ kháng sinh trong điều trị vi khuẩn đa kháng.

 

* Sản phẩm cụ thể giao nộp:
01 bài báo đã được chấp nhận đăng trên tạp chí nằm trong hệ thống SCIE Antibiotics
Thi Huyen Thu Nguyen, Ngoc Anh Thơ Nguyen, Hai Dang Nguyen, Thi Thu Hien Nguyen, Mai Huong Le, Minh Quan Pham, Kim Chi Hoang, Huu Nghi Do, Serge Michalet, Marie-Genevieve Dijoux-Franca, Hoang-Nam Pham,. Plant secondary metabolites on efflux-mediated antibiotic resistant Stenotrophomonas maltophillia: potential of herbal-derived efflux pump inhibitors. Antibiotics (Q1, IF 5.22)
- Các sản phẩm khác (nếu có):
04 báo cáo khoa học như trong thuyết minh: 01 hồ sơ thu thập mẫu, 01 báo cáo kết quả hoạt tính sinh học dịch chiết tổng, 01 báo cáo kết quả hoạt tính sinh học dịch chiết phân đoạn và các chất phân lập được, 01 báo cáo kết quả sàng lọc ảo.
Hỗ trợ đào tạo 01 nghiên cứu sinh: Nguyễn Thị Huyền Thư, đăng kí ở USTH 2020-2023.

 

Ảnh nổi bật đề tài
1684398460499-phnam.jpg