Thông tin Đề tài

Tên đề tài Sự khác biệt tiến hóa của các loài rêu tản ưa ẩm và chịu hạn ở Bắc Đông Dương: chi Calypogeia và các chi phụ của Frullania (F. subg. Thyopsiella và F. subg. Meteoriopsis)
Mã số đề tài QTRU01.10/20-21
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật
Cơ quan phối hợp Quỹ Nghiên cứu cơ bản Nga
Thuộc Danh mục đề tài Nhiệm vụ Hợp tác Quốc tế
Họ và tên PGS.TS.NCVCC. Nguyễn Văn Sinh
Thời gian thực hiện 01/06/2020 - 30/06/2022
Tổng kinh phí 200 triệu đồng
Xếp loại Khá
Mục tiêu đề tài

Nhiệm vụ tập trung vào việc nghiên cứu các đặc điểm của chi Calypogeia và các chi phụ của Frullania (F. subg. Thyopsiella và F. subg. Meteoriopsis) và đa dạng loài của chúng ở khu vực các tỉnh Lào Cai và Lai Châu.
Kết quả chính của đề tài
Về khoa học: Lần đầu tiên bằng phương pháp phân loại dựa trên tiếp cận nhiều hướng (tiếp cận hình thái, di truyền phân tử, thời gian và sinh thái), sự đa dạng của chi Calypogeia và các chi phụ của Frullania (F. subg. Thyopsiella và F. subg. Meteoriopsis) đã được nghiên cứu, các bản tu chỉnh phân loại của chúng được biên soạn. Ý nghĩa phân loại của những đặc điểm hình thái đã biết được đánh giá và các đặc điểm hình thái mới trong hai nhóm Rêu tản được tìm hiểu. Nghiên cứu được tiến hành đã xác nhận rằng đại đa số các loài mới được khoa học xác định bằng phương pháp di truyền phân tử có thể được phân chia một cách tự tin theo hình thái và các đặc điểm khác. Khóa phân loại cho chi Calypogeia đã được xây dựng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự đa dạng hóa trong chi Calypogeia và các chi phụ của Frullania xảy ra dưới ảnh hưởng của các nguyên nhân có nguồn gốc khác nhau: ở Calypogeia là trong quá trình mở rộng lặp đi lặp lại của hệ thực vật ôn đới miền núi ưa ẩm từ phía bắc (chủ yếu qua các nhánh phía đông nam của Tây Tạng), trong khi ở Frullania subg. Meteoriopsis và F. subg. Thyopsiella là kết quả của các nhịp thay đổi trong sự phân bố của rừng thưa lá cứng ở ranh giới của các vành đai núi nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Về ứng dụng: Bộ 50 mẫu Rêu tản đã thu được tại Lai Châu và Lào Cai là tư liệu nghiên cứu có giá trị phục vụ các nghiên cứu về phân loại Rêu tản, sinh thái học cho các nhà khoa học, nghiên cứu sinh, sinh viên.
Về phát triển hợp tác: Nhiệm vụ này củng cố hợp tác giữa Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật với các nhà khoa học Nga trong nghiên cứu Rêu tản.
Những đóng góp mới

Nhiệm vụ đã xây dựng được khóa phân loại cho chi Calypogeia. Bộ mẫu gồm 50 mẫu các loài Rêu tản thuộc chi Calypogeia và Frullania đã được xây dựng cho các tỉnh Lai Châu và Lào Cai.
Sản phẩm của đề tài: 

Các bài báo đã công bố:
(1) Bakalin V. A., K. G. Klimova, Nguyen Van Sinh (2020): A review of Calypogeia (Marchantiophyta) in the eastern Sino-Himalaya and Meta-Himalaya based mostly on types. PhytoKeys 153: 111–154 (2020). Doi: 10.3897/phytokeys.153.52920.
(2) Vadim A. Bakalin, Anna A. Vilnet, Seung Se Choi and Van Sinh  Nguyen (2020): Blepharostoma trichophyllum S.L. (Marchantiophyta): The Complex of Sibling Species and Hybrids. Plants(MDPI), 9(11): 1423, 2020 
Các sản phẩm: Bộ 50 mẫu đã được xử lý để lưu trữ lâu dài phục vụ nghiên cứu và học tập. 
Kiến nghị

Khu hệ Rêu tản của Việt Nam phong phú. Các cán bộ khoa học Nga có trình độ cao, chuyên sâu, có nhiệt huyết trong nghiên cứu khoa học, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với cán bộ của Việt Nam. Cần tiếp tục hợp tác nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ Việt Nam.