Thông tin Đề tài

Tên đề tài Hoạt động magma Permi-Trias và điều kiện địa động lực xuất hiện trong các cấu trúc địa chất chính ở Việt Nam và vai trò của chúng trong việc thành tạo các mỏ khoáng sản (Cu-Ni-PGE, Fe-Ti-V, Au-Cu-Mo-W, Li)
Mã số đề tài QTRU.03.01/18-19
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Địa chất
Cơ quan phối hợp Phân viện Siberi, Viện HLKH Nga
Thuộc Danh mục đề tài Nhiệm vụ Hợp tác Quốc tế
Họ và tên Phía Việt Nam: PGS. TSKH. Trần Trọng Hòa; Phía đối tác: GS. TSKH. Izokh E. Andrey
Thời gian thực hiện 01/06/2018 - 31/12/2020
Tổng kinh phí 200 triệu đồng
Xếp loại Xuất sắc
Mục tiêu đề tài

Làm sáng tỏ tác động của các chế độ kiến tạo mảng và kiến tạo plume trong việc hình thành hoạt động magma manti và vỏ và các đặc điểm địa hóa của chúng đối với sự thành tạo các tụ khoáng nguồn gốc magma Cu-Ni-PGE, Fe-Ti-V và nhiệt dịch Au-Cu-Mo-W và Li, trong đó có kiểu porphyry.

Kết quả chính của đề tài

Về Khoa học:
- Đã thu được một bộ sưu tập mẫu mới từ các thành tạo magma Permi - Trias dọc theo đai uốn nếp Trường Sơn phục vụ cho các nghiên cứu về hoạt động magma và sinh khoáng liên quan đến lịch sử hình thành và phát triển của địa khối Đông Dương trong Paleozoi muộn - Mesozoi sớm. Đây là một trong những vấn đề khoa học có sự quan tâm rất lớn của các nhà địa chất trong và ngoài nước.
- Góp phần chính xác hóa tuổi thành tạo các xâm nhập mafic - siêu mafic đới Sông Hiến, Lô Gâm: chủ yếu trong khoảng 250-246 tr.n. Đây là cơ sở quan trọng cho việc xây dựng các mô hình magma - kiến tạo và sinh khoáng khác nhau. Ngoài ra, các nghiên cứu mới về bao thể và thành phần nguyên tố vết trong zircon cho phép phân biệt các kiểu zircon trong các xâm nhập mafic - siêu mafic phức hệ Cao Bằng, xác định nhiệt độ thành tạo magma và cung cấp thông tin hữu ích luận giải nguồn gốc của chúng trong các đá.
- Xác lập hai kiểu basalt Permi - Trias đới Sông Hiến là kiểu N-MORB và E-MORB có nguồn gốc khác nhau từ nóng chảy manti thạch quyển ở mức lherzolite spinel. Đánh giá vai trò của hỗn nhiễm vật chất vỏ trong quá trình thành tạo loạt núi lửa - pluton mafic - siêu mafic đới Sông Hiến, trong đó mức độ hỗn nhiễm tăng theo hướng basalt kiểu N-MORB > E-MORB – xâm nhập siêu mafic - mafic.
- Xác định sự thành tạo các monzogabbro nam đai Trường Sơn và khối Kon Tum liên quan tới quá trình tách giãn thạch quyển trong khoảng thời gian 240-230 tr.n.
- Kết quả bước đầu sử dụng phương pháp phân tích RFA-synchrotron đối  với các đá magma thành phần mafic - siêu mafic và trung tính - axit cho thấy có triển vọng ứng dụng trong nghiên cứu đặc điểm địa hóa khu vực và tìm kiếm khoáng sản.
Về Ứng dụng: Kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ có thể sử dụng cho các mục đích khác nhau: công tác đo vẽ địa chất tỷ lệ lớn, điều tra tìm kiếm khoáng sản; Các dữ liệu có chất lượng cao có thể sử dụng trong các nghiên cứu chuyên đề về thạch luận sinh khoáng trong các khu vực chịu ảnh hưởng của hoạt động hút chìm và plume manti.
Đào tạo: Hỗ trợ 03 NCS của viện Địa chất (tài liệu, mẫu, kết quả phân tích). Các NCS trực tiếp tham gia vào các nội dung thực hiện đề tài.

Sản phẩm của đề tài:

+ Các bài báo đã công bố:
- Bài báo đăng trên tạp chí SCI:
1. Tatyana V. Svetliskaya, Thi Huong Ngo, Peter A. Nevolko, Tuan Anh Tran, Andrey E. Izokh, Roman A. Shelepaev, Trong Hoa Tran, Thi Phuong Ngo, Pavel A. Fomylnykh, Ngoc Can Pham, 2022, Zircon U-Pb ages of Permian-Triassic igneous rocks in the Song Hien structure, NE Vietnam: The Emeishan mantle plume or the Indosinian orogeny?: Journal of Asian Earth Sciences, v. 224, 105033.
- Bài báo đăng trên tạp chí VAST2 và tạp chí chuyên ngành trong nước:
2. Pham Thi Dung, Tran Tuan Anh, Tran Quoc Hung, Tran Trong Hoa, R.A. Shelepaev, Nguyen Hoang, Tran Quoc Cong, 2020. Petrographic and geochemical characteristics of the Nui Chua gabbroid mafic - ultramafic series, Northern Vietnam: significances in petrogenesis and Fe-Ti-V metallogenesis. Vietnam journal of Earth Sciences, v. 43(1), p. 81-95.
3. Trần Trọng Hòa, Bùi Ấn Niên, Trần Tuấn Anh, Phạm Ngọc Cẩn, Phạm Thị Dung, Ngô Thị Phượng, Izokh A.E., Shelepaev R.A., 2020. Monzogabbroid khối Phú Lộc và Hà Tam trong tiến trình tạo núi Indosini Nam Trường Sơn. Tạp chí Địa chất, Loạt A, số 371-372, tr.49-67.
- Các báo cáo hội thảo:
4. Shelepaev R.A., Shirokih V.A., Svetliskaya T.V., Bui An Nien, Ngo Thi Phuong, Tran Tuan Anh, Pham Ngoc Can, 2019. The combination of of two gabbro types in poligenic intrusions. International Symposium on the 35th Anniversary of collaboration between the Institute of Geological Science VAST and IGM SB RAS “Geology and metallogeny of Vietnam” 2019, Hanoi, Publishing house of Science and Technology, p. 37-42.
5. Tatyana V. Svetliskaya, Valentiana A. Shirokih, Hoang Ly Vu, Thi Huong Ngo, 2019. Mineral inclusions and trace-element characteristics of the Early Triassic zircon from Song Hien domain, Northeastern Vietnam. International Symposium on the 35th Anniversary of collaboration between the Institute of Geological Science VAST and IGM SB RAS “Geology and metallogeny of Vietnam” 2019, Hanoi, Publishing house of Science and Technology, p. 67-76.
6. Izokh A.E., Tran Trong Hoa, Svetliskaya T.V., Nevolko P.A., Shelepaev R.A., Kolmogorov Iu.P., 2019. International Symposium on the 35th Anniversary of collaboration between the Institute of Geological Science VAST and IGM SB RAS “Geology and metallogeny of Vietnam” 2019, Hanoi, Publishing house of Science and Technology, p. 111-113.
7. Trần Trọng Hòa, Trần Tuấn Anh, Phạm Ngọc Cẩn, Izokh A.E, Goryachev N.A., Usuki T., Phạm Thị Dung, Phạm Thị Phương Liên, Bùi Ấn Niên, 2019. Hoạt động magma Permi – Trias liên quan tới gắn kết địa khối Đông Dương và địa khu liên hợp Việt – Trung. Kỷ yếu Hội nghị: Nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực Khoa học Trái đất và Môi trường, Tp.Hồ Chí Minh, 11-2019. DOI: 10.15625/vap.2019.00083. 

Những đóng góp mới

Cung cấp các tư liệu khoa học mới về thạch luận magma, kiến giải địa động lực và sinh khoáng giai đoạn Permi – Trias của các cấu trúc địa chất quan trọng trên lãnh thổ Việt Nam là địa khu đông bắc, đai uốn nếp Trường Sơn và địa khối Kon Tum.

Địa chỉ ứng dụng

Các kết quả của đề tài có thể chuyển giao áp dụng cho:
- Các viện nghiên cứu chuyên ngành có lĩnh vực địa chất thuộc viện HLKHCNVN;
- Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam;
- Các cơ sở đào tạo chuyên ngành địa chất ở Việt Nam (Trường ĐHKHTN, ĐHQG Hà Nội; trường ĐHKHTN, ĐHQG Tp.HCM; trường ĐH Mỏ-Địa chất)

Kiến nghị

Hợp tác nghiên cứu khoa học với phân viện Siberi (viện HLKH Nga) về lĩnh vực địa chất và khoáng sản vẫn có tiềm năng phát triển tiếp theo và đã có những ý tưởng khoa học mới, cần thiết để triển khai trên lãnh thổ Việt Nam. Kính đề nghị lãnh đạo viện HLKHCNVN ủng hộ và hỗ trợ cho các hợp tác này.

Ảnh nổi bật đề tài
1673334886365-190.png