Thông tin Đề tài

Tên đề tài Đánh giá sự tác động di truyền của cá chép của Việt Nam (Cyprinus carpio) tới giống cá chép Châu Âu
Mã số đề tài QTRU01.07/19-20
Cơ quan chủ trì (Cơ quan thực hiện) Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật
Cơ quan phối hợp Quỹ nghiên cứu cơ bản Liên Bang Nga
Thuộc Danh mục đề tài Nhiệm vụ Hợp tác Quốc tế
Họ và tên PGS.TS. Nguyễn Văn Quân
Thời gian thực hiện 01/04/2019 - 30/04/2021
Tổng kinh phí 200 triệu đồng
Xếp loại Xuất sắc
Mục tiêu đề tài

Xác định vai trò của hệ gen cá chép bố, mẹ có nguồn gốc cá chép Việt Nam và cá chép Hungary trong việc tạo ra các giống, loài cá chép lai ở Việt Nam, và xác định các gen quy định một số tính trạng có giá trị kinh tế.

Kết quả chính của đề tài

Về khoa học: Kết quả nghiên cứu đã cho thấy, hệ gen của quần thể cá chép tự nhiên Việt Nam hiện có tỉ lệ nguồn gốc gen của cá chép bản địa là chủ yếu so với nguồn gen từ cá chép Amur và cá chép Châu Âu (Hungary), và chúng cũng đã bị tác động thông qua nguồn gen của cá chép nuôi. Trong đó, tỉ lệ nguồn gen thuần việt giảm dần trong quần thể cá chép tự nhiên Việt Nam theo các khu vực Tiền Hải, Vĩnh Bảo, Hưng Yên, Quảng Ninh và Thủy Nguyên. Để bảo tồn nguồn gen cá chép tự nhiên bản đại của Việt Nam thì khu vực Tiền Hải và Vĩnh Bảo nên được khoanh vùng và nuôi bảo tồn, và hạn chế các dòng cá chép lai nuôi trồng thoát ra ngoài môi trường tự nhiên trong thời gian tới. Nhiệm vụ có được 03 bài báo quốc tế thuộc danh mục ISI, 01 bài công bố trong nước, hỗ trợ đào tạo 1 NCS, 01 báo cáo tổng hợp và các báo cáo trung gian khác.
Về ứng dụng: Kết quả đề tài sẽ là cơ sở khoa học, là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, bảo tồn và quản lý cá chép nói riêng và các loài sinh vật nuôi trồng khác. Đặc biệt, hệ phương pháp và tiếp cận của đề tài cũng có thể được tham khảo trong công tác nghiên cứu đa dạng di truyền, chọn tạo giống vật nuôi và bảo tồn nguồn gen của Việt Nam.

Sản phẩm của đề tài:

- Các bài báo đã công bố (liệt kê): 03 bài báo quốc tế thuộc danh mục ISI, 01 bài công bố trong nước:
(1)    Shalgimbayeva, G.; Volkov, A.; Slobodova, N.; Sharko, F.; Tsygankova, S.; Nguyen, V.Q.; Pham, T.T.; Nguyen, D.T.; Assylbekova, S.Zh., Alekseev, Y., Nedoluzhko, A., Fernandes, J.M.O. and Rastorguev, S., 2021. Genetic Investigation of Aral Wild Common Carp Populations (Cyprinus carpio) Using ddRAD Sequencing. Diversity 2021, 13, 295. https://doi.org/ 10.3390/d13070295
(2)    Artem V. Nedoluzhko, Maria V. Gladysheva-Azgari, Gulmira M. Shalgimbayeva, Alexander A. Volkov, Natalia V. Slobodova, Svetlana V. Tsygankova, Eugenia S. Boulygina, Van Q. Nguyen, The T. Pham, Duc T. Nguyen, Fedor S. Sharko, Sergey M. Rastorguev, 2021. Genetic contribution of domestic European common carp (Cyprinus carpio carpio) and Amur carp (Cyprinus carpio haematopterus) to wild Vietnamese population, revealed by ddRAD sequencing. Aquaculture, 554, 15 November 2021, 737049.  https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2021.737049  
(3)     Nedoluzhko AV, Slobodova NV, Sharko F, Gulmira M. Shalgimbayeva, Svetlana V. Tsygankova, Eugenia S. Boulygina, Zsigmond Jeney, Van Q. Nguyen, Thế T. Pham, Đức T. Nguyen, Alexander A. Volkov, Jorge M.O. Fernandes, Sergey M. Rastorguev., 2020. A new strain group of common carp: The genetic differences and admixture events between Cyprinus carpio breeds. Ecol Evol. 2020; 00:1–9. https://doi.org/10.1002/ece3.6286
(4)     Nguyễn Văn Quân, Nedoluzhko AV, Phạm Thế Thư, Nguyễn Đức Thế, Phạm Văn Chiến, Sergey M. Rastorguev, Vũ Quyết Thành, 2021. Sử dụng công cụ giải trình tự ddRAD truy xuất nguồn gốc di truyền của cá chép Châu Âu (Cyprinus carpio carpio) và cá chép Amur (Cyprinus carpio haematopterus) lên quần thể cá chép tự nhiên của Việt Nam. Tạp chí Khoa học và Công nghệ nhiệt đới.
- Các sản phẩm khác (nếu có): Hỗ trợ đào tạo 01 nghiên cứu sinh, tập huấn phương pháp.

Những đóng góp mới

Các phương pháp áp dụng trong các nghiên cứu theo hướng này là rất chuyên sâu, ở Việt Nam chưa được áp dụng nhiều do vậy việc hợp tác với các đối tác nước ngoài nhằm học tập và nâng cao trình độ cho đội ngũ nghiên cứu của Việt Nam là rất cần thiết. Việc thực hiện nhiệm vụ hợp tác với đối tác Nga nghiên cứu đánh giá mức độ biến động di truyền của hệ gen cá chép bản địa của Việt Nam bởi nguồn gốc gen từ cá chép Châu Âu và cá chép Hungary thông qua quá trình lai tạo và nuôi trồng, và xác định gen quy định tính trạng có giá trị góp phần đưa ra biện pháp quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững quần đàn cá chép của Việt Nam trong thời gian tới.

Ảnh nổi bật đề tài
1669106046489-125.png