Một ngày chơi/vui với Toán học
“Ngày mở cửa” hay “Một ngày với Toán học” là hoạt động hằng năm của Viện Toán học nhằm đưa Toán học tới gần hơn với công chúng. Đây là dịp để mọi người có thể tìm hiểu đôi chút về hoạt động nghiên cứu Toán học, về vai trò, ý nghĩa và những đóng góp của Toán học cho khoa học và cuộc sống; cũng là dịp để các nhà Toán học truyền những say mê, cảm hứng và kinh nghiệm của mình cho các bạn trẻ.
 |
PGS Phan Thị Hà Dương (phải) làm ảo thuật |
“Ngày mở cửa” đã được thực hiện rộng rãi tại nhiều trường đại học hay cơ sở nghiên cứu trên thế giới, giúp công chúng hiểu biết hơn về công việc của các nhà khoa học, tiếp cận một cách chân thực, cụ thể hơn với khoa học và các ứng dụng của chúng vào cuộc sống, đồng thời là một cách khuyến khích các bạn trẻ lựa chọn con đường theo đuổi khoa học.
Với Viện Toán học, đây là lần thứ hai Viện tổ chức “Một ngày với Toán học” – lần đầu vào năm ngoái, nhân dịp ra đời Ngày KH&CN Việt Nam, 18/5/2014. Năm nay nội dung quan trọng nhất của chương trình là loạt bài giảng đại chúng của một số nhà toán học xuất sắc, lại là những người rất quan tâm tới hoạt động phổ biến Toán học, gồm GS. Nguyễn Tiến Dũng (ĐH Toulouse, Pháp), GS Hoàng Xuân Phú, GS Hà Huy Khoái và GS Ngô Việt Trung (Viện Toán học).
Những nội dung mà họ chia sẻ với công chúng hết sức phong phú và cuốn hút, từ bài giảng của GS Nguyễn Tiến Dũng về những cảm nhận, kinh nghiệm của mình trong việc học toán, nghiên cứu toán, với quan điểm “không có bài toán nào không có lời giải, vấn đề là nhiều khi chúng ta cần mở rộng quan điểm, khuôn khổ tư duy của mình, tìm lời giải trong một phạm vi rộng hơn”; những minh họa đơn giản và trực quan của GS Hoàng Xuân Phú về các định luật về sự truyền ánh sáng cũng như ứng dụng của nó vào cuộc sống, giúp chỉ ra rằng Toán học giúp giải quyết những vấn đề của Vật lý, và ngược lại Vật lý là động lực cho sự phát triển của Toán học; tới bài toán mà GS Hà Huy Khoái đưa ra về ghép cặp ổn định và những ứng dụng của nó, đặc biệt là khả năng ứng dụng của nó tới việc tuyển sinh đại học nước ta – kèm theo đó là nguồn gốc của bài toán ghép cặp ổn định được phát triển bởi các nhà toán học Gale, Shapley (1962) tới Shapley và Roth (Nobel Kinh tế 2012), được trình bày tuân theo những chuẩn mực của một báo cáo khoa học nhưng lại hết sức đơn giản dễ hiểu. Cuối cùng là câu chuyện lịch sử ra đời và phát triển của Toán học Việt Nam, được GS Ngô Việt Trung kể một cách đầy sinh động.
Không chỉ nghe các bài thuyết trình, công chúng còn được tham gia nhiều hoạt động do các đơn vị đồng tổ chức thực hiện. Vườn ươm Talinpa giới thiệu một bộ sưu tập nhỏ với nhan đề “Dấu vết Toán học qua các sách báo, tạp chí tiếng Việt từ xưa tới nay”. Mặc dù còn chưa có nhiều hiện vật, triển lãm đã góp thêm thông tin về các giai đoạn phát triển của Toán học ở Việt Nam – mong rằng trong thời gian tới, chúng ta sẽ có một bộ sưu tập đầy đủ hơn góp phần đánh giá diện mạo phát triển của Toán học nước nhà trong thế kỷ qua. Trung tâm PoMath mang tới cho ngày hội Toán học một sân chơi trí tuệ, nơi toán học gặp gỡ các bạn trẻ qua những trò chơi. Bên cạnh đó, rất nhiều sách phổ biến kiến thức về Toán học và Khoa học cũng đã được giới thiệu cho các phụ huynh và em nhỏ.
Viện Toán học chân thành cảm ơn các đơn vị phối hợp tổ chức (Tạp chí Tia Sáng, Công ty sách Long Minh, Công ty sách Sputnik, Vườn ươm tài năng Talinpa, Trung tâm giáo dục PoMath), đồng thời cảm ơn sự nhiệt tình của tất cả những người đã đến tham dự góp phần tạo nên sự thành công cho sự kiện “Một ngày với Toán học” năm nay.
Nguồn tin: GS Phùng Hồ Hải
Viện Toán học
Xử lý tin: Bích Diệp
