Lần đầu xác nhận thạch sùng dẹp Ấn Độ - Thái Bình Dương tại Việt Nam
Các mẫu vật được ghi nhận tại Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh) và rừng tràm Mỹ Phước (thành phố Cần Thơ). Loài thạch sùng này có cơ thể nhỏ, mảnh và dẹt. Kích thước nhỏ, màu sắc cơ thể khó phân biệt với môi trường xung quanh và mật độ quần thể thấp khiến chúng dễ bị bỏ sót trong các cuộc điều tra đa dạng sinh học.

Thạch sùng dẹp Ấn Độ – Thái Bình Dương (Hemiphyllodactylus typus). Ảnh: Nguyễn Đăng Hoàng Vũ
Trước đây, một số tài liệu từng ghi nhận Hemiphyllodactylus typus tại Việt Nam, nhưng các trường hợp này chủ yếu xuất phát từ việc nhận dạng sai loài hoặc chỉ dựa trên dữ liệu gene mà không có mẫu vật đối chứng. Nghiên cứu lần này cung cấp bằng chứng để khẳng định sự hiện diện của loài tại Việt Nam.
Để xác định loài, nhóm nghiên cứu thu thập mẫu vật ngoài thực địa, phân tích các đặc điểm hình thái và dữ liệu di truyền từ gen ND2. Kết quả phân tích xác nhận các mẫu vật thu được thuộc loài Hemiphyllodactylus typus. Nhóm đồng thời xây dựng dữ liệu mã vạch ADN dựa trên gen COI, hỗ trợ việc nhận diện loài và quản lý bảo tồn đa dạng sinh học.
Kết quả nghiên cứu đã bổ sung thêm một loài vào danh lục bò sát Việt Nam. Dữ liệu mã vạch ADN được xây dựng trong nghiên cứu cung cấp thêm cơ sở cho việc nhận diện loài trong các cuộc khảo sát tiếp theo. Việc ghi nhận loài tại Cần Giờ và Mỹ Phước cũng cho thấy cần tiếp tục khảo sát các loài bò sát nhỏ, khó phát hiện trong những sinh cảnh này.
Theo thông tin nhóm nghiên cứu cung cấp, tất cả các cá thể thu được đều là con cái. Ghi nhận này gợi hướng nghiên cứu tiếp về khả năng sinh sản đơn tính ở Hemiphyllodactylus typus. Tuy nhiên, việc chỉ thu được cá thể cái chưa đủ để khẳng định cơ chế sinh sản của quần thể tại Việt Nam.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Zootaxa ngày 4/2/2026, tập 5757, số 2, trang 188–200. DOI: 10.11646/zootaxa.5757.2.6. https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.5757.2.6

Sinh cảnh ghi nhận thạch sùng dẹp Ấn Độ – Thái Bình Dương tại rừng ngập mặn Cần Giờ. Ảnh: Nguyễn Đăng Hoàng Vũ
Cung cấp tin: Nguyễn Đăng Hoàng Vũ, Phòng Thí nghiệm trọng điểm về Công nghệ tế bào thực vật, Viện Khoa học sự sống
Xử lý: Thanh Hà
