Buổi làm việc với chủ đề “Đổi mới sáng tạo về AI và Dữ liệu không gian”: Kết nối hạ tầng AI và điện toán đám mây phục vụ nghiên cứu khoa học

Toàn cảnh buổi làm việc

TS. Vũ Anh Tuân, Phó Tổng Giám đốc VNSC phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, TS. Vũ Anh Tuân cho biết: “Chúng ta đang sống trong thời đại mà dữ liệu không gian, đặc biệt là dữ liệu vệ tinh, đang gia tăng với tốc độ chưa từng có. Có một thống kê rất đáng chú ý được đưa ra tại một hội thảo quốc tế vào cuối năm 2025: Lượng dữ liệu vệ tinh thu nhận trong một ngày của năm 2025 tương đương với toàn bộ lượng dữ liệu thu được trong cả năm 2000. Chỉ trong hơn hai thập kỷ, quy mô dữ liệu đã tăng lên hàng trăm lần. Điều đó cho thấy, thách thức lớn nhất hiện nay không còn nằm ở việc có dữ liệu, mà ở khả năng khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu. Khối lượng dữ liệu ngày càng lớn đến mức không một cá nhân hay tổ chức nào có thể tự mình quản lý và khai thác toàn diện nếu thiếu sự hỗ trợ của các công nghệ hiện đại, đặc biệt là công nghệ thông tin và AI”.

Chương trình làm việc đã tập trung trình bày và thảo luận về tiềm năng và triển vọng ứng dụng những công cụ AI và điện toán đám mây để giải quyết những vấn đề thực tế trong nghiên cứu khoa học. 04 bài báo cáo được trình bày tại buổi làm việc, với các nội dung: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây trong nghiên cứu ứng dụng viễn thám; Từ nghiên cứu đến ứng dụng AWS hỗ trợ khoa học với AI & Cloud; Ứng dụng Amazon Quick trong công việc và Ứng dụng Amazon SageMaker AI cho xử lý ảnh vệ tinh/viễn thám và các bài toán AI trong thực tiễn.

Ông Ngô Đức Anh, Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh, VNSC báo cáo tại buổi làm việc

Theo ông Ngô Đức Anh, Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh, VNSC: Tính đến tháng 5/2024, trên thế giới có khoảng 1.355 vệ tinh quan sát Trái Đất đang hoạt động trên quỹ đạo, được trang bị đa dạng các hệ thống cảm biến như quang học, radar khẩu độ tổng hợp (SAR), và hệ thống thiết bị đo laser (LiDAR). Các vệ tinh này tạo ra khối lượng dữ liệu khổng lồ, lên tới hàng trăm terabyte (TB) mỗi năm, mở ra nhiều cơ hội ứng dụng trong giám sát tài nguyên, môi trường, dự báo thiên tai và nhiều lĩnh vực khác.

Việc khai thác dữ liệu quan sát Trái Đất đang đối mặt với nhiều thách thức do khối lượng dữ liệu quá lớn, đa dạng về định dạng, hệ tọa độ và độ phân giải, khiến các phương pháp xử lý thủ công không còn đáp ứng được yêu cầu. Bên cạnh đó, mỗi ngày các vệ tinh quan sát Trái Đất tạo ra hơn 80 TB dữ liệu mới, đòi hỏi các hệ thống có khả năng xử lý nhanh, tự động, liên tục và hỗ trợ giám sát gần thời gian thực để phục vụ hiệu quả công tác quản lý tài nguyên.

Ông Trần Anh Tuấn - Giám đốc khách hàng phụ trách mảng Giáo dục khối Dịch vụ công, AWS báo cáo tại buổi làm việc

Chi phí đầu tư hạ tầng là một trong những rào cản lớn đối với việc khai thác dữ liệu vệ tinh. Trên cơ sở đó, AI và điện toán đám mây được xem là giải pháp phù hợp để giải quyết những thách thức trong khai thác dữ liệu vệ tinh. Sự kết hợp này cho phép tự động hóa quá trình phân tích, rút ngắn thời gian xử lý, mở rộng năng lực tính toán linh hoạt theo nhu cầu và tối ưu chi phí đầu tư, vận hành.

Là thành viên của Tập đoàn Amazon - một trong những doanh nghiệp bán lẻ lớn nhất thế giới và cũng là đơn vị tiên phong về đổi mới sáng tạo, AWS hiện sở hữu hệ sinh thái dịch vụ điện toán đám mây quy mô toàn cầu. AWS đã xây dựng 39 khu vực trung tâm dữ liệu (Regions) trên thế giới, cung cấp hơn 240 dịch vụ từ cơ bản đến nâng cao, cùng mạng lưới hơn 2.000 đối tác hỗ trợ. Trong hơn 20 năm hoạt động, AWS đã 134 lần giảm giá dịch vụ nhờ lợi thế quy mô và mô hình chia sẻ hạ tầng, góp phần tối ưu chi phí cho khách hàng. Tại Việt Nam, AWS cũng đã đưa vào vận hành hạ tầng đặt tại Hà Nội nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dùng trong nước. Ông Trần Anh Tuấn - Giám đốc khách hàng phụ trách mảng Giáo dục khối Dịch vụ công, AWS cho biết: “AI và điện toán đám mây giúp các tổ chức nghiên cứu triển khai hạ tầng nhanh chóng, chỉ trả phí theo nhu cầu sử dụng và tiết kiệm 40–60% chi phí so với mô hình đầu tư truyền thống. Đồng thời, nền tảng này còn hỗ trợ mở rộng tài nguyên linh hoạt, sử dụng năng lượng tái tạo tại các trung tâm dữ liệu và góp phần giảm phát thải carbon”.

Ông Nguyễn Trần Trung - Kiến trúc sư giải pháp cấp cao - AWS báo cáo tại buổi làm việc	Ông Nguyễn Anh Tuấn - Kiến trúc sư giải pháp Megazone Vietnam báo cáo tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc, AWS và Megazone Việt Nam đã giới thiệu hai giải pháp tiêu biểu gồm Amazon Quick và Amazon SageMaker AI trong các ứng dụng thực tiễn. Amazon Quick là trợ lý AI hỗ trợ nâng cao hiệu suất làm việc, với khả năng cá nhân hóa nội dung theo người dùng, cung cấp câu trả lời chính xác dựa trên dữ liệu nội bộ, đồng thời hỗ trợ tạo báo cáo, trực quan hóa dữ liệu, tự động hóa các tác vụ theo lịch và xây dựng các ứng dụng nhỏ, giúp tối ưu hiệu quả công việc nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu bảo mật dữ liệu doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Amazon SageMaker AI được trình bày như một nền tảng mạnh mẽ trong xử lý ảnh vệ tinh, viễn thám và các bài toán AI, với khả năng xử lý dữ liệu lớn, loại bỏ nhiễu, trích xuất đặc trưng và huấn luyện mô hình, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo mật thông qua cơ chế mã hóa dữ liệu toàn diện và tối ưu chi phí nhờ khả năng lựa chọn cấu hình tính toán linh hoạt theo nhu cầu triển khai.

Đại biểu trao đổi tại buổi làm việc

Phần thảo luận, các nhà khoa học và chuyên gia tập trung vào các vấn đề cốt lõi trong ứng dụng AI vào nghiên cứu và quản lý, đặc biệt là bảo mật và chủ quyền dữ liệu khi triển khai trên nền tảng điện toán đám mây. Các đại biểu quan tâm đến quyền sở hữu dữ liệu, cơ chế bảo vệ và trách nhiệm của nhà cung cấp hạ tầng trong trường hợp xảy ra sự cố an toàn thông tin. Bên cạnh đó, các ý kiến cũng thảo luận về khả năng triển khai AI trong nghiên cứu và quản lý thông qua việc tích hợp với các hệ thống nghiệp vụ, xây dựng kho tri thức chuyên ngành và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu hiện có. Các đại biểu cũng trao đổi về lợi thế cạnh tranh của các nền tảng AI, lộ trình tiếp cận, đào tạo và hỗ trợ người dùng trong quá trình triển khai các công cụ AI vào thực tiễn. Các chuyên gia thống nhất rằng AI là xu hướng phát triển tất yếu và là công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động nghiên cứu, quản lý. Vì vậy, các tổ chức và cá nhân cần chủ động thích ứng, nâng cao năng lực khai thác và ứng dụng AI một cách hiệu quả, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu.

Tin: Kiều Anh; Ảnh: Minh Tâm (Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học)