Phát hiện và mô tả mới 22 loài ốc cạn đặc hữu núi đá vôi ở vùng Đồng bằng sông Mekong

11/06/2019
Vùng đá vôi của vùng đồng bằng Mekong gồm chuỗi các núi nhỏ và vừa, không liên tục và nằm ở các tỉnh ven biển phía tây sông Mekong của Việt Nam (tỉnh Kiên Giang) và Campuchia (các tỉnh Kampot và Kampong Trach). Với sự biệt lập và môi trường sống khắc nghiệt, các núi đá vôi này được xem như các phòng thí nghiệm tiến hóa tự nhiên, nhờ đó hình thành nên các giá trị đa dạng sinh học vô cùng đặc biệt, với tính đặc hữu rất cao, nhất là đối với các loài ốc trên cạn. Các nghiên cứu trước đây đã công bố 113 loài ốc cạn, với 55% là đặc hữu.

Với sự hỗ trợ của Bộ Tài nguyên và Môi trường và Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, và sự tài trợ của của các công ty xi măng Chip Mong INSEE (CMIC) và Siam City Việt Nam (trước đây là Lafarge-Holcim Vietnam và Holcim Vietnam), các khảo sát gần đây của Hiệp hội Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) kết hợp với Viện Sinh thái học Miền Nam (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Đại học Hoàng gia Phnom Penh (Campuchia) đã tiếp tục phát hiện thêm các hang động và hàng trăm loài sinh vật mới, trong đó có nhiều loài ốc cạn. Các nhà khoa học đang tiếp tục nghiên cứu và đưa ra các công bố mới cho khoa học.

Một trong các kết quả này vừa được công bố trên tạp chí chuyên ngành về động vật thân mềm (Folia Malacologica), mô tả 22 loài ốc cạn và 1 giống mới cho khoa học. Trong đó, có 10 loài đặc hữu cho khu vực núi đá vôi ở tỉnh Kiên Giang, 10 loài khác đặc hữu cho khu vực núi đá vôi ở Campuchia và chỉ có hai loài là có phân bố ở núi đá vôi của cả hai quốc gia.

Tám trong 22 loài mới được mô tả đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Trong đó, có một loài được xếp ở bậc Cực kỳ nguy cấp (CR), bốn loài ở bậc Nguy cấp (EN) và ba loài ở bậc Sẽ nguy cấp (VU) theo Danh mục đỏ của IUCN.

loaiocmoi

Loài ốc mới Macrochlamys psyche được xếp hạng Nguy cấp – EN theo Danh mục đỏ thế giới (Ảnh: Jaap J. Vermeulen/IUCN)

Cho đến nay, các nhà khoa học đã ghi nhận ít nhất 30 loài động vật và thực vật bị đe dọa ở vùng núi đá vôi Kiên Giang của Việt Nam. Với diện tích dưới 3,6 km2, đây là một trong những nơi có mật độ loài cần bảo vệ cao nhất thế giới.

Theo Quyết định 1976/QĐ-TTg ngày 30/10/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống rừng đặc dụng cả nước đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 thì vùng núi đá vôi của tỉnh Kiên Giang được quy hoạch thành Khu bảo vệ cảnh quan Hòn Chông, nhằm bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, cảnh quan và môi trường với diện tích 964,7 ha. Khu vực này cũng được quy hoạch thành Khu dự trữ thiên nhiên Hòn Chông (phân kỳ quy hoạch đến năm 2020) theo Quyết định 45/QĐ-TTg ngày 08/01/2014 của Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn đa dạng sinh học cả nước đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Mặc dù giá trị đa dạng sinh học độc đáo đã được xác nhận, các nỗ lực thành lập một khu bảo tồn núi đá vôi tại đây trong nhiều năm qua vẫn chưa có tiến triển khả quan. Mong rằng trong tương lai không xa, khu vực núi đá vôi nơi đây sẽ được nằm trong hệ thống bảo tồn quốc gia cũng như của địa phương.

Toàn văn bài công bố có thể xem tại đây: http://foliamalacologica.com/?node_id=23&;lang=en&ma_id=3464.

Tin: Trần Văn Bằng, Viện Sinh thái học Miền Nam
Xử lý tin: Thanh Hà



Tags:
Tin liên quan

Miền Bắc Việt Nam cùng với Tây Nam Trung Quốc là nơi gìn giữ nhiều loài thực vật cổ cho vùng Đông Á

Một nghiên cứu vừa công bố của 45 nhà khoa học quốc tế từ 9 quốc gia (trong đó có các nhà khoa học thuộc Viện Sinh thái học Miền Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt...

Trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN cho các đơn vị, cá nhân có thành tích xuất sắc

Ngày 2/11/2018, Viện Hàn lâm KHCNVN trang trọng tổ chức “Lễ trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN cho các đơn vị, cá nhân có...

Phát hiện một loài dơi mới cho khoa học tại khu vực rừng Trường Sơn

Các cán bộ khoa học của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật và Học viện Khoa học Công nghệ Việt Nam (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Bảo tàng Quốc gia về...

Hội thảo Ứng dụng GIS toàn quốc lần thứ 10

Ngày 27/10/2018 tại Hội trường Tòa nhà Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (cơ sở phía Nam) (Số 1, Mạc Đĩnh Chi, Quận 1, Tp.Hồ Chí Minh) đã diễn ra Hội thảo "Ứng dụng...

Thông cáo báo chí về Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ 2 (năm 2019)

Giải thưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ hai (năm 2019) dự kiến sẽ được trao vào dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ, và 44 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ...