Hội thảo tham vấn hoàn thiện hồ sơ đề cử Khu dự trữ sinh quyển thế giới Ninh Thuận

08/07/2020
Ngày 26/6/2020, Hội thảo “Góp ý Hồ sơ đề cử Khu dự trữ sinh quyển (DTSQ) Núi Chúa - Ninh Thuận” đã được tổ chức tại Vườn quốc gia Núi Chúa, thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận.

Hội thảo do Vườn Quốc gia (VQG) Núi Chúa tổ chức với sự phối hợp của Ủy ban Quốc gia Chương trình Con người và Sinh quyển Việt Nam (MAB VN) và Viện Sinh thái học Miền Nam, Viện Hàn lâm KHCNVN, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận. Ông Trần Quốc Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận, Trưởng ban chỉ đạo xây dựng hồ sơ khu dự trữ sinh quyển tỉnh đã chủ trì hội thảo. Tham dự hội thảo còn có đại diện Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam; Tiểu ban Khoa học Tự nhiên- Bộ Khoa học và Công nghệ; Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF), Tổ chức Liên minh Quốc tế Bảo tồn thiên nhiên (IUCN); và các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, văn hóa và phát triển bền vững trong nước và quốc tế; đại diện các khu dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam, cùng đại diện các ban ngành địa phương, các doanh nghiệp trong tỉnh Ninh Thuận.

Mục tiêu của Hội thảo là tham vấn ý kiến của các bên liên quan và các nhà khoa học, chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực để hoàn thiện hồ sơ và đệ trình UNESCO trong tháng 8/2020. Nếu được UNESCO công nhận, đây sẽ là khu dự trữ sinh quyển thế giới thứ 10 tại Việt Nam.

ninhtuan.5

Ông Trần Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, Trưởng ban Chỉ đạo xây dựng hồ sơ khu dự trữ sinh quyển chỉ đạo tại hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Trần Quốc Nam nhấn mạnh việc xây dựng hồ sơ đề cử khu dự trữ sinh quyển thế giới thuộc tỉnh Ninh Thuận sẽ là tiền đề cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng phát triển bền vững của tỉnh.

Thay mặt ban soạn thảo, GS.TS. Nguyễn Hoàng Trí, Chủ tịch MAB Việt Nam đã trình bày tóm tắt những nội dung chính của hồ sơ đề cử. Khu Dự trữ Sinh quyển đề cử tỉnh Ninh Thuận gồm Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm và các huyện Thuận Bắc, Ninh Hải, Ninh Phước với 2 vùng lõi. Vùng lõi trên cạn thuộc lâm phần VQG Núi Chúa và vùng lõi dưới biển là Khu Bảo tồn biển Núi Chúa. Khu DTSQ đề cử có tổng diện tích khoảng 106.624 ha. Trong đó, vùng lõi có diện tích 16.445 ha, vùng đệm 48.047 ha và vùng chuyển tiếp 42.131 ha, đảm bảo thực hiện ba chức năng của khu DTSQ gồm: bảo tồn; phát triển và hỗ trợ nghiên cứu; giáo dục và văn hóa.

Theo hồ sơ đề cử, đây là khu DTSQ duy nhất ở Việt Nam đại diện cho hệ sinh thái rừng khô hạn nhiệt đới với 54 loài thực vật quý hiếm và 46 loài động vật quý hiếm, trong đó có nhiều loài quý hiếm có tầm quan trọng quốc tế như Voọc chà vá chân đen, Cheo cheo lưng bạc, v.v. VQG Núi Chúa có các rạn san hô đa dạng và là nơi đẻ trứng hiếm hoi trên đất liền của loài rùa biển (vích). Bên cạnh giá trị về đa dạng sinh học, VQG Núi Chúa còn nổi bật với giá trị về địa chất, địa mạo, tiêu biểu là hai di sản địa mạo (geomorphological sites) tầm quốc gia là Công Viên đá và Bờ biển đá Hang Rái.

Các hệ sinh thái rừng ở khu vực đề cử cũng có giá trị đặc biệt vì thuộc vùng sinh thái Trường Sơn (Greater Annamites - thuộc khu vực SA4), là một trong 200 vùng sinh thái quan trọng toàn cầu và được lựa chọn là một trong những vùng ưu tiên bảo tồn cao nhất của tất cả các kiểu sinh cảnh chính trên Trái Đất. Đặc biệt các kiểu thảm thực vật rừng nằm giữa các khu vực quan trọng về đa dạng sinh học hàng đầu ở vùng Trung và Nam Trường Sơn. Bên cạnh đó, theo tổ chức Birdlife International, khu vực đề cử thuộc 1 trong 4 vùng chim đặc hữu (EBA) trên đất thấp miền Nam Việt Nam.

Bên cạnh đó, Khu DTSQ đề cử là hình mẫu kết hợp bảo tồn đa dạng sinh học và các giá trị văn hóa bản địa với kho tàng di sản văn hóa phong phú, đặc sắc, nhiều loại hình văn hóa của nhóm các dân tộc Raglai, Chăm và Kinh; các di sản văn hóa vật thể nổi bật với các kiến trúc nghệ thuật, tôn giáo như đình, chùa tồn tại hàng thế kỷ, đặc biệt hệ thống các tháp Chăm gần như còn nguyên vẹn; các giá trị văn hóa phi vật thể phong phú với nhiều lễ hội lớn.

ninhthuan.1jpg ninhthuan.2jpg
Mảnh thềm đá rạn san hô cổ tại Hang Rái Khối đá “Thần Quyền”, một biểu tượng của VQG  tại Công viên đá

Hội thảo đã đánh giá cao hồ sơ đề cử, đồng thời ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp từ các đại biểu nhằm nêu bật các giá trị độc đáo của khu vực đề xuất, đáp ứng 7 tiêu chí để được công nhận là khu dự trữ sinh quyển của UNESCO, bao gồm các giá trị đa dạng địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học, cơ hội phát triển bền vững, sự phân vùng theo các chức năng bảo tồn, hỗ trợ và phát triển, cơ chế bộ máy quản lý điều hành khi được công nhận là khu DTSQ.

ninhthuan.3jpg

Loài Cheo lưng bạc Việt Nam (tên khoa học Tragulus versicolor) ghi nhận tại khu vực Vườn quốc gia Núi Chúa

Một sự kiện bên lề của hội thảo là chính thức công bố việc tái phát hiện loài Cheo cheo lưng bạc hay Cheo cheo Việt Nam (tên khoa học Tragulus versicolor) tại Vườn quốc gia Núi Chúa, sau 30 năm được xem là đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên. Việc công bố này nhằm nâng cao giá trị bảo tồn của VQG Núi Chúa, là vùng lõi của khu DTSQ đề cử. Hiện nay, VQG Núi Chúa đã có kế hoạch tăng cường các biện pháp bảo vệ, cũng như xây dựng các đề tài nghiên cứu và hợp tác quốc tế nhằm bảo tồn loài thú quí hiếm này.

Bài viết và Hình ảnh: Lê Bửu Thạch, Viện Sinh thái học Miền Nam
Xử lý tin: Thanh Hà



Tags:
Tin liên quan